ျပီးခဲ့တဲ့ တပတ္ေလာက္က.. ညီမ ဇီဇ၀ါ ရဲ႕ God save the Queen ဆိုတဲ့ အဂၤလန္ အေတြ႕အၾကံဳ ထင္ဟပ္ခ်က္ ေလး တခု ကို ဖတ္ျပီး..လက္အျငိမ္ မေန.. ရွည္ရွည္ေ၀းေ၀း မွတ္ခ်က္ျပဳ ခဲ့မိတယ္။ ရွည္ရွည္ ေ၀းေ၀း ဆိုတာလည္း..တေလာက ဖတ္ထားတဲ့ ေဒါက္တာ ေအာင္ထြန္းသက္ အင္တာဗ်ဴး ထဲက..ဆရာ ေျပာတဲ့..စကားေလးေတြ ကို..တကူးတက ျပန္ရွာ ျပီး ေရးမိတာပါ။
+++++
သူ ေျပာတဲ့..Nationalism ေပါ့ေနာ္..
“ ဆင္းရဲ တဲ့ နိုင္ငံ မွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္..ခ်မ္းသာတဲ့
နိုင္ငံမွာျဖစ္ျဖစ္.. တိုးတက္တဲ့ နိုင္ငံမွာ ျဖစ္ျဖစ္..မတိုးတက္တဲ့ နိုင္ငံမွာ
ျဖစ္ျဖစ္.. တကယ္ေတာ့.. Nationalism ဆိုတာမ်ိဳးထက္.. Identity လိုတယ္။ လူတိုင္းမွာ
Identity လိုတယ္..။ ျမန္မာ ဆိုရင္..ျမန္မာရဲ႕ Identity ကို ဆုပ္ကိုင္ ထားဖို႕
လိုတယ္။
စိတ္၀င္စားဖို႕ ေကာင္းတာက..ခ်မ္းသာတယ္ ဆိုတဲ့ နိုင္ငံ အဂၤလန္မွာ ေတာင္..
What is Britishness? ..လို႕ ေမးယူရေလာက္ေအာင္ …British Identity ဟာ ဘာလဲ ဆိုတာ
ရွိတယ္။ Identity Crisis ကို နုိင္ငံတိုင္းလိုလို မွာ စဥ္းစားေနၾကရတယ္။
National Identity ကိုေတာ့..နိုင္ငံတိုင္းမွာ
ထိမ္းသိမ္းသင့္တယ္။ ဆရာက..Nationalism ဆိုတဲ့ စကားကို မသံုးဘူးေနာ္။ National
Identity ပဲ။ အဲဒါ ရွိသင့္တယ္။ ကိုယ့္ ျမန္မာလူမ်ိဳးဆိုရင္လည္း ကိုယ့္ National
Identity ရွိတယ္။ ကုိယ္၀တ္တာ..စားတာ.. အေတြးအေခၚ စတဲ့ သူမ်ားနဲ႕ မတူ တာေတြ ရွိတယ္။
ဥပမာ..လူမ်ိဳးတိုင္းမွာ ရွာလို႕ မရ တဲ့ အားနာမူ။ အားနာမူ ဆိုရင္.. ဘာသာျပန္ဖို႕..
စကားလံုး ေတာင္ ရွာလို႕ မရဘူး။
.....ဆိုတာက..နိုင္ငံ ခ်စ္စိတ္.. ဒါ ရွိ ရမယ္။ ကိုယ့္အမ်ိုးကို
ကို္ခ်စ္တာ။ သူတို႕လည္း သူတို႕ အမ်ိဳး ခ်စ္ေနမွာပဲ။ အဲဒါကိုလည္း ကိုယ္က လက္ခံ ဖို႕
ရွိတယ္။ အစြန္းမျဖစ္ဖို႕။ ”
သူကေတာ့..အဲလို ေျပာသြား တာပဲ ။ တို႕ကေတာ့.. Nationalism ဆိုတာကို..အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္ တခု ထက္.. နက္နဲတဲ့..ခံစားမူ တခု အျဖစ္နဲ႕ပဲ..နားလည္လို႕ ရတယ္။ လက္ေတြ႕က်က်..ပညာရပ္ပိုင္း ဆိုင္ရာ စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းတာ တခုကလည္း .. မ်ိဳးဆက္ ေ၀းကြာ သြားမူ /ေသြးေႏွာသြားမူ နဲ႕ Nationalism ဟာလည္း ေျပာင္းျပန္ တိုက္ရိုက္ အခ်ိဳးက် ေနျပန္တယ္ ေနာ္။
++++
အဲဒါ နဲ႕ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္..ဘေလာ့ မေရးခင္က.. Weekly Eleven မွာ ပါခဲ့ဖူးတဲ့.. ေဆာင္းပါးေလး ကို ျပန္ေဖာ္ျပ ခ်င္ လာပါတယ္။ ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပတုန္းကေတာ့..ေဖာင္းပြေနတဲ့ အပိုဒ္ တခ်ိဳ႕ တည္းျဖတ္ျပီး ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။ အခုက..အျပည့္အစံုပါ။ ဒီဘေလာ့ေပၚမွာလည္း တခါ တင္ျပီးသားပါ။ မဖတ္ရေသးတဲ့ သူေတြ အတြက္ ရည္ရြယ္တာပါ..။ အဲဒီတုန္းက..မွတ္ခ်က္ေလး ေတြပါ ဖတ္ခ်င္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့..
ဒီမွာ ျပန္ဖတ္ လို႕ရပါတယ္။ အဲဒီ စာေလးကို ဘယ္အခ်ိန္ ျပန္ဖတ္ဖတ္..ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ေနမိ လို႕လည္း..ေပါ့ေလ။
+++++
နွလံုးသားယိုစီးမူ ( သို႕) အမ်ိဳးသားေရး အရည္ေပ်ာ္မွတ္
မ်က္ကန္းမ်ဴိးခ်စ္
ေလးတန္းေက်ာင္းသူ တူမ ကေလးက ဘ၀တြက္တာ (ဘာသာရပ္အသစ္)မွတ္စု စာအုပ္ကို ကိုင္ရင္း ...“မ်က္ကန္း မ်ဴိးခ်စ္ ဆိုတာဘာလဲဟင္...” လို႔ စိတ္ရွုပ္ေထြးဟန္ ေမးခြန္း ထုတ္လာသည္။
-
ခ်က္ခ်င္း ဆိုေတာ့လည္း ရွစ္ႏွစ္ အရြယ္ ကေလးငယ္ တေယာက္ နားလည္ေအာင္ ရွင္းမျပ နိုင္ခဲ့ေပ။ေနာက္တပတ္ ေက်ာင္းပိတ္ရက္ က်ေတာ့...ဘာရယ္ မဟုတ္...ငါ့တူမေလးကို နိုင္ငံျခားမွာ ေက်ာင္းေခၚ ထားရမယ္လို႔ ေျပာမိေလရာ…
-
“မလိုက္ဘူး….မလိုက္ဘူး…..အဲဒီ နိုင္ငံျခားၾကီး ကို မုန္းတယ္…”
ဟု ကက္ကကလန္ေအာင္ ရန္ေတြ႔ ေလသည္။ကေလးငယ္ တေယာက္ရဲ ့အေတြးထဲမွာ ဘာေတြ ရိွေန ပါလိမ့္လို႔.. စိတ္၀င္စား သြားရင္း ေခ်ာ့ေမာ့ ေမးမိေတာ႔မွ..
“ အဲဒီ နိုင္ငံျခားၾကီးက သမီးတို႔ ျမန္မာျပည္ကို လာတိုက္တယ္..”
“ဘယ္တံုးကလဲ .. သမီးရဲ့..”
“မသိဘူး… ဟိုတုန္းက ...”
-
ကဲ…ေက်ာင္းသံုး ျပဌန္းစာ ေတြပဲ ေျပာင္ေျမာက္ လြန္းသလား… ဆရာမပဲ ၀ါဒျဖန္႔ ေကာင္းေလ သလား...
ျပံုးခ်င္ေနေသာ မ်က္ႏွာကို အပိုးသပ္ရင္း....
-“ ဒါဆို..သမီး အရင္အပတ္က ေမးတဲ့ ေမးခြန္းကို ေျဖဖို႔ ဥပမာ ရပီ ”..လို႔ု ေျပာပီးကာမွ...ေၾသာ္..ကေလးရဲ ့မ်ဴိးခ်စ္စိတ္ ကေလးေတြ လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ ရွင္သန္ ပါေစေလ…လို႔....ေလ်ာခ်လိုက္မိေတာ့သည္။
-
တိုင္းခ်စ္ ျပည္ခ်စ္စိတ္ မ်ဴိးခ်စ္စိတ္ ဆိုတာ...ဒီေျမမွာ ေမြးလို႔ ဒီေရကို ခ်စ္တာပါလို႔ ရိုးရွင္းစြာ အဓိပၸါယ္ ဖြင့္လိုက္ ယံုပါပဲ။ စာသင္ခန္းေတြထဲမွာ..မိသားစု စကား၀ိုင္းေတြမွာ..ရွင္သန္ ၾကီးထြား ခဲ့ၾကသည္။ အေပါင္း လကၡဏာ ေဆာင္လား...အနုတ္ လကၡဏာ ေဆာင္သလား...နားမလည္ခဲ့။ ခြဲျခား ရန္လည္း မလိုအပ္ခဲ့။
အနုတ္အေပါင္းလား ......အေပါင္းအနုတ္လား
-အလယ္ေခတ္ သမိုင္းေတြကို အခု အခ်ိန္မွာ ခြဲခြဲ ျခားျခား နားလည္ လာေတာ့ အစဦး ပထမ အမ်ဴိးသားေရး၀ါဒ(Nationalism) အေျခခံသည္ လူမ်ိဴးႏြယ္စု တခုျခင္းရဲ့ မေက်နပ္မူ ..ဆင္းရဲ ၾကပ္တည္းမူ... မလံုျခံဳမူမ်ား… ျပီးေတာ့ လူအုပ္စု တစုျခင္းရဲ့ ငါ- တေကာေကာမူ... စိတ္ကူးယဥ္မူ ...နယ္ေျမလုမူ ေတြေပၚမွာ အေျခခံကာ လူမ်ိဴးႏြယ္စု (Ethnicity)အသြင္ျဖင့္သာ ပံုေပၚေနသည္။ အႏုတ္ လကၡဏာကို ေဆာင္ကာ လူမ်ိဴးစု တိုက္ပြဲမ်ား...အုပ္စုဗိုလ္လုပြဲမ်ား...ဘာသာေရးစစ္ပြဲမ်ား ေသာေသာ ညံေနသည္။
-
ဒုတိယ ကမၻာစစ္ၾကီး ျပီးသြားေတာ့..ေသြးသစ္ ေလာင္းထားေသာအမ်ဴိးသားေရး၀ါဒ သည္ လွလွပပ စနစ္တက် ရိွလာကာ ျပည္သူ႔နီတိ အသြင္ျဖင့္ နိုင္ငံ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားမွာ အေပါင္း လကၡဏာ ျဖစ္လာျပန္သည္။ေဟာ-အခု -ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္း-လိ႔ု ေအာ္ကာ တကမၻာလံုးကို ဇာတ္ခံု တခုတည္း ျဖစ္ေအာင္ လုပ္လာၾကေတာ့...ဘယ္သူက ဇာတ္လိုက္ လုပ္မလဲ...ဘယ္သူ ဇာတ္ရံလဲ...လူၾကမ္းက ဘယ္သူျဖစ္မလဲ.. ဘယ္သူ ရွုံးလို႕ ဘယ္သူ နိုင္မလဲ- ကိုယ္ပိုင္ သီးသန္႔ အမ်ဴိးသားေရး စိတ္ဓါတ္တို႔ ေနရာမက် နိုင္ေအာင္ ေခါင္းရွုပ္စရာ ျဖစ္လာျပန္ပီ။ ေဒြးေရာယွက္တင္ လြန္းေတာ့လည္း ကိုယ္ပုိင္ အတၱျခင္းေတြ ပြတ္တိုက္မိရာက ပြင့္လာတဲ့ လူမ်ိဴးေရး ခြဲျခားမူ မီးပြားေတြက ကမၻာၾကီးကို ျပန္လည္ ကူးစက္ ေလာင္ျမိဳက္ လာျပန္ျပီ။
-
ဖံြ႕ျဖိဳးျပီး ကမၻာ႔နိုင္ငံၾကီး ေတြမွာဆိုလွ်င္.. နိုင္ငံစံုမွ လူမ်ဴိးစံု ေရႊ႕ေျပာင္း အေျခခ်မူေတြ..တိုးပြားလာ သေလာက္...ပံုသဏၭန္ စံုလွေသာ..အမ်ဴိးသားေရး လကၡဏာမ်ားက.. ထိုနိုင္ငံၾကီးမ်ားရဲ့ တလံုးတစည္းျဖစ္မူ နွင့္ တေျပးညီျဖစ္မူ တို႔ကို စိမ္ေခၚေနေလျပီ။
ဦးေဏွာက္ ႏွင့္ ႏွလံုးသား ယိုစီးမူ
ကမၻာဦး စတည္းကေတာ့ လူေတြ အုပ္စုဖြဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္း သြားလာ ေနထိုင္ ၾကတာပါပဲ။ အစာေရစာ ေပါမ်ားရာ..ေရၾကည္ရာ မ်က္နုရာ နယ္သစ္ပယ္သစ္တို႕...ရွာပီးရင္း ရွာၾကတာပဲ.. ေရႊ႕ပီးရင္း ေရြ႕ၾကတာပဲ။ ျပတ္ျပတ္ထင္ထင္...ျမင္ေနရေသာ ယေန႔ေခတ္ လူ႔သမိုင္းမွာ က်ေတာ့ ..အေၾကာင္းရင္းခံေတြက..တျဖည္းျဖည္း ေထြျပား လာသည္။..နယ္သစ္ ပယ္သစ္ ရွာစရာ အေၾကာင္းကလည္း မရိွသေလာက္မို႕ အရင္ဦးဆံုး ေရာက္ႏွင့္သူ ထံမွာ တိုက္ယူခ်င္ယူ။ မဟုတ္ရင္ သစၥာခံဖို႔ သာရိွသည္။
ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ျခင္း (Migration) ျဖစ္စဥ္သည္ ယေန႔ လက္ရိွ အေျခအေနမွာ မခန္မွန္းနိုင္ ေလာက္ေအာင္ တိုးတက္ မ်ားျပား လာေနသည္။ ဆင္းရဲ ခက္ခဲေသာ နိုင္ငံသားတို႔ ခ်မ္းသာ ၾကြယ္၀ေသာ နိုင္ငံမ်ားဆီ..တေရြ႕ေရြ႕ တိုး၀င္ေနရင္း..ကမၻာၾကီးသည္.တဖက္ေစာင္းနင္း ျဖစ္သထက္ ျဖစ္လာသည္။ အတူ ပါလာေသာ...အမ်ဴိးသားေရး စိတ္ဓါတ္ လကၡဏာ တို႔သည္လည္း..စီးေမ်ာတ၀က္...အရည္ေပ်ာ္တ၀က္..ပံုသဏၭန္ ပ်က္ယြင္း လာၾကေတာ့သည္။
-ဒါေပမဲ့လည္း ဂ်ဴးလူမ်ဴိးေတြ တကမၻာလံုး ျပန္႕က်ဲသြားခဲဲ့တဲ့ ၾကားထဲက ႏွစ္ေပါင္း ေထာင္နဲ႕ခ်ီပီး ဂ်ဴးအစဥ္အလာ(Judaism) ကို ထိန္းသိမ္း နိုင္ခဲ့ၾကတာ ကေတာ့ ခ်ီးက်ဴးစရာ။ ဘယ္ေနရာ ေရာက္ေရာက္ သူတို႕ေတြ..ဂ်ဴးသာျဖစ္သည္။..တရုတ္ လူမ်ဴိးမ်ား အတြက္လည္း..တရုတ္ ျပည္ၾကီးကို ေရာက္ဘူးစရာ မလို ေနရာတိုင္းမွာ China Town မ်ားရိွသည္၊ အမ်ဴိးသားေရး သြင္ျပင္ လကၡဏာမ်ားကို နည္းအမ်ဴိးအမ်ဴိးႏွင့္ လက္ဆင့္ကမ္း ခဲ့ၾကသည္။
-တႏွစ္ဆီက ဖေလာ္ရီဒါ ကမ္းေျခမွာ ရိွတဲ့ ျမန္မာ မိတ္ေဆြ တေယာက္ရဲ့ ေက်ာက္ျဖဴသား ဧည့္ခန္းမွာ တခမ္းတနား..ခ်ိတ္ဆြဲထားတဲ့..သားျဖစ္သူ..ရဲရင့္ဆုတံဆိပ္ ယူေနေသာ အေမရိကန္ ေရတပ္
၀တ္စံုႏွင့္ဓါတ္ပံုကို ျမင္ခဲ့ရစဥ္က အေတြးေတြ တပံုတပင္ ျဖစ္ခဲ့ရဘူးသည္။စင္ကာပူ အမ်ဴိးသားေန႔ တေန႔မွာ..အနီေရာင္နဲ႔ အျဖဴေရာင္..စင္ကာပူ အလံေတာ္ စတစ္ကာေလးေတြ ပါးနဲ႕နဖူးမွာ အျပည့္ ကပ္ထားတဲ့ ျမန္မာလူမ်ဴိး သူငယ္ခ်င္းရဲ့ သမီးေလးက စင္ကာပူ နိုင္ငံေတာ္ သီခ်င္းကို ဌါန္ကရိုင္း က်က် ဆိုျပေတာ့လည္း ဘာရယ္မသိ ဆံုးရွဳံးျခင္းတခုလို ၀မ္းနည္း မိခဲ့သည္။
ဆံုးရွဳံးျခင္းအေမြ
Inheritance of Loss (ဆံုးရွံဳးျခင္းအေမြ) ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ၀တၱဳတပုဒ္္ အဂၤလန္နိုင္ငံရဲ့ ထိပ္တန္း၀င္ စာေပဆုၾကီး တခုျဖစ္တဲ့ Man Booker Prize ကို ၂၀၀၆ အတြက္ ဆြတ္ခူးသြားတယ္ ဆိုတဲ့ သတင္း ကိုေတြ႔လိုက္သည္။ စာေရးသူက အသက္ ၃၅ ႏွစ္အရြယ္ လက္ရိွ အေမရိကနိုင္ငံမွာ ေျပာင္းေရႊ႕အေျခခ်ေနထိုင္သူ အိႏၵိယ အမ်ဴိးးသမီး ကီရန္ေဒဆိုင္း ဆိုေသာ ေနာက္ဆက္တြဲကို ပိုလို႔ စိတ္၀င္စား သြားမိသည္။
ဆယ္ေက်ာ္သက္ အရြယ္က..သူေက်ာခိုင္းခဲ့ေသာ အိႏၵိယ ျပည္ၾကီးရဲ့ ျမိဳ႕ေလးတျမိဳ႕မွာ ဇာတ္အိမ္ကို တည္္ထားသည္။ကိုလိုနီေခတ္ ေႏွာင္းပိုင္းက အဂၤလန္ နိုင္ငံမွာ ပညာသင္ခဲ့ပီး...သူအထငၾ္ကီး အတုယူထားတဲ့ အေနာက္တိုင္း ထံုးဓေလ့မ်ားနဲ႕...စာသင္ခန္း ထဲမွာ ၾကံဳေတြ႔ခဲ့ရတဲ့..ခါးသီး စက္ဆုပ္ဘြယ္ အထင္ေသး မ်က္လံုးမ်ားၾကားမွာ....၀ိေရာဒိျဖစ္ကာ...အရာရာကို အလိုမက်နိုင္ ျဖစ္ေနေသာ..အိႏၵိယ လူမ်ိဴး ပင္စင္စား တရားသူၾကီး အဘိုး…။ အေနာက္တိုင္း သာသနာျပဳေတြ ရဲ့ လက္ထဲမွာ ၾကီးျပင္းရင္း ဆက္ေက်ာ္သက္အရြယ္မွာ အဘိုးနဲ႔ ေနထိုင္ရေအာင္ ေရာက္လာတဲ့..ဒုကၡိတေျမးမေလး..။သူမနဲ႔ ခ်စ္ၾကိုးသြယ္ေနတဲ့..နီေပါ တိုင္းရင္းသား သခ်ၤာဆရာေလးရဲ့...တိုင္းရင္းသား လြတ္ေျမာက္ေရး လွုပ္ရွားမူ။ ဒါေတြကို ဇာတ္လမ္းေလး အျဖစ္ ယက္ျခယ္ ထားသည္။ တျပိဳင္ထဲမွာပဲ ဇာတ္လမ္းကို ပုိျပီး သြက္လက္ ရြင္ျမဴးေစတာက....ေျမးအဘိုးအိမ္က...ထမင္းခ်က္ၾကီးရဲ႕ သားျဖစ္သူအေပၚ အထင္ၾကီး ေမွ်ာ္လင့္ျခင္းမ်ား.....။ ရွုပ္ေထြး စည္ကားလွတဲ့...နယူးေယာက္ ျမိဳ႕ၾကီးရဲ့ ေျမေအာက္ခန္း ေလးထဲမွာ ဘ၀ ရပ္တည္ခ်က္ ရွာမေတြ႔နိုင္ ျဖစ္ေနတဲ့ ထမင္းခ်က္ၾကီးရဲ့သား တရားမ၀င္ အလုပ္သမားေလးရဲ့ နာက်င္ ရီေမာဘြယ္ ဇတ္၀င္ခန္းမ်ား ။
-ဆံုးရွဳံးမူ အသီးသီးကို လက္ဆင့္ကမ္း ခံခဲ့ရတဲ့....သူ႔ရဲ့ ဇာတ္ေကာင္ေတြ အားလံုးမွာ ေတြ႔ရတာက ...ဘာမွ မတတ္နိုင္ျခင္း အႏွိမ္ခံ အရွက္ရျခင္း မ်ားသာမို႔ အဆိုးျမင္ ဆန္ေလသလားေတာ့ မသိ။ အကဲျဖတ္ သံုးသပ္သူ မ်ားကေတာ့....ကိုလိုနီဆိုးေမြ...ဂလိုဘယ္လုိက္ေဇးရွင္းရဲ့ မပီျပင္မူ...အေျခခံ၀ါဒီမ်ားနဲ႔ အၾကမ္းဖက္လမ္းစဥ္.. စတဲ့ ၂၁ရာစုရဲ့ ေခတ္အစားဆံုး ေခါင္းစဥ္မ်ားကို တလံုးတစည္းထဲ ကြက္ကြက္ ကြင္းကြင္း မီးေမာင္း ထိုးျပလိုက္ေသာ အေကာင္းဆံုး ၀တၱဳပါပဲလို႕ တျပိဳင္တည္း မွတ္ခ်က္ေပးၾကသည္။
-ေဒသခံ အိႏၵိယ လူမ်ဴိးတို႔ရဲ့ ေ၀ဖန္မူ ေတြကိုေတာ့- စာေရးဆရာမ ေဒဆိုင္း က....
“က်မ အေသအခ်ာ မထိေတြ႔နိုင္တဲ့ အိႏၵိယနိုင္ငံကို အတတ္နိုင္ဆံုးေတာ့ ထိန္းထိန္း သိမ္းသိမ္းနဲ႔ သရုပ္ေဖာ္ ထားပါတယ္။ အိႏၵိယ လူမ်ဴိးတေယာက္ ျဖစ္ပီး..အိႏၵိယဟာ က်မရဲ့ နိုင္ငံ မဟုတ္ေတာ့တာ တကယ့္ ဆံုးရွဳံးမူ တခုပါပဲ..”
လ႔ို ဖြင့္ဟခဲ့သည္။သူကေတာ့...ႏွလံုးသား ဆံုးရွံဳးျခင္း ျဖစ္လိမ့္မည္။..ဒါ့ထက္မက..ကိုယ္ ဘယ္အုပ္စုထဲကလည္း ဆိုတာပင္ မခြဲျခား နိုင္ေတာ့ေသာ Loss of Identity ကိုယ္ပိုင္ လကၡဏာ ဆံုးရွံဳးသူေတြေရာ… ။
မိတ္ေဆြ တေယာက္ကို သတိရမိသည္...။ သူက ၾသစေၾတလ် နိုင္ငံသား... လူမ်ဴိးက ျမန္မာ-ကရင္ နဲ့ အိႏိၵယကျပား...သူ႕နဲ႕ အတူေနတဲ့ အမ်ဴိးသမီးက..ဗီယက္နမ္ နဲ႕ ကိုရီးယား ကျပား...သူတို႔ ႏွစ္ေယာက္က ေမြးတဲ့...ေပါက္ကာစ ကေလးေလးကို ငံု႔ၾကည့္ရင္း...ေခါင္းကိုက္ ေရာဂါ တခုလို စြဲေနေသာ- ငါ့တိုင္းျပည္ ငါ့လူမ်ဴိး - ဆိုတဲ့ အေတြးတို႔ လန္႔ျဖန္႕ ထြက္ေျပး သြားဘူးသည္။
ကမၻာ့ နိုင္္ငံၾကီးမ်ားက ေဖာ္တဲ့ မ်ဴိးခ်စ္စိတ္ ျဖတ္ေဆး
တကယ္ေတာ့....ေရႊ႕ေျပာင္း အေျခခ် သူေတြအတြက္..ကိုယ္ေရာက္ရိွေနထိုင္ရာ....ပတ္၀န္းက်င္ယဥ္ေက်းမူ ေတြနဲ႔ တသားတည္း ျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစား ေနထိုင္ရင္း....တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အလြယ္တကူ ျဖတ္ပစ္လိုက္လို႕ မရတဲ့ မ်ဴိးခ်စ္စိတ္ေတြ ဇာတိရပ္ေျမ သံေယာဇဥ္ေတြ က နာတာရွည္ ေခါင္းကိုက္ေရာဂါ ေတြျဖစ္လာၾကသည္။
တေလာက လက္ဘႏြန္ နိုင္ငံထဲက ဟစ္ဇဘိုလာ လက္နက္ကိုင္ေတြကို အစၥေရးက ၂ပတ္ၾကာေအာင္ ေလဆိပ္ေတြ ပါမက်န္ ၀င္ေရာက္ ဗံုးၾကဲေတာ့ ၾသစေၾတလ် အစိုးရက သူ႕ နိုင္ငံသား ခံယူထားတဲ့ လက္ဘႏြန္လူမ်ဴိး ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ကို သေဘၤာၾကီးေတြနဲ႕ ႏွစ္စီးတိုက္ေလာက္ သြားေရာက္ ကယ္တင္ခဲ့ရသည္။ အဲေလာက္ အမ်ားၾကီး တခ်ိန္ထဲမွာ ဘာ ျပန္လုပ္ေနၾကသလဲ။..တကယ္ေတာ့..အဲဒီ လက္ဘနိစ္ ေတြသည္..ၾသစေၾတလ် နိုင္ငံသား ခံယူထားေသာ္လည္း ကိုယ့္ဇာတိေျမမွာသာ ျပန္ေနထိုင္ ေနၾကျခင္း ျဖစ္္သည္။ အဲေနာက္ မၾကာခင္ဘဲ ၾသစေၾတလ် အစိုးရက..ၾသစေၾတလ် နိုင္ငံသား ခံယူမူ စည္းမ်ဥ္းေတြကို တိုးျမွင့္ သတ္မွတ္လိုက္သည္။ Australian Value ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ ေအာက္မွာ ၾသစေၾတလ် နိုင္ငံအေပၚ ဘယ္ေလာက္ သစၥာခံနိုင္မည္လဲ ဆိုတာကို မွတ္ေက်ာက္ တိုက္ကာ စစ္ေဆး ေျဖဆို ခိုင္းေတာ့မည္။
အေမရိကန္ကလည္း အခု ေနာက္ပိုင္း သူ႔ရဲ့ ကမၻာေက်ာ္ ထီဖြင့္ပြဲၾကီးနဲ႔ နိုင္ငံသား သတ္မွတ္မူတို႔ကို Democracy Value ဘယ္ေလာက္ နားလည္- မလည္ ဆိုတာေပၚမွာ စဥ္းစား ဆံုးျဖတ္ေတာ့မည္တဲ့။ အဲဒီ Value ဆိုတဲ့ ေ၀ါဟာရ အေတာ္ အသံုး၀င္ လာေသာ္လည္း ခက္တာက ဘာေတြလဲ ဆိုတာ အဓိပၸါယ္ အတိအက် ေဘာင္ခတ္လို႕ မရ။ ပံုသဏၭန္ လည္း မပီျပင္။ ဒါေတြ အားလံုးရဲ့ ေနာက္ကြယ္မွာ (Reaffirmation of Western Identity) အေနာက္ဟန္ သြတ္သြင္းျခင္းမ်ား ရွိေနတယ္လို႕လည္း မေက်မနပ္ ေျပာဆိုေနၾကသည္။
ေသခ်ာတာကေတာ့ တကမၻာလံုး လိုလို...အေနာက္ ဘာသာစကား...အဂၤလိပ္ စကားကို...မျဖစ္မေန တန္ဖိုးထား အသံုးျပဳ လာၾကရတာပါပဲ။ အံ့ၾသစရာ ေကာင္းတာက အေမရိကန္ရဲ့ လူဦးေရ သန္း ၃၀၀ နီးပါး မွာ ၃၂သန္းေက်ာ္ဟာ အဂၤလိပ္ စကား ေကာင္းေကာင္း မေျပာနိုင္ဘူး ဆိုတဲ့အခ်က္ျဖစ္သည္။ စပိန္ စကား ေျပာတဲ့ ေရခံေျမခံ မကၠဆီကန္ မ်ဴိးႏြယ္စုေတြနဲ့ ေတာင္အေမရိက တိုက္ကေန စီး၀င္ေနတဲ့ လူစီးေၾကာင္းၾကီးေၾကာင့္...စပိန္စကားဟာ...အေမရိကန္ရဲ့ ဒုတိယ အသံုးအမ်ားဆံုး ဘာသာစကား ျဖစ္လာေနသည္။ အရင္တံုး ကေတာ့ အဂၤလိပ္စကားကို နားလည္မူနဲ႕ပဲ သတ္မွတ္သံုးစြဲ ေနခဲ့ၾကေပမဲ့ အခုေတာ့ တရား၀င္ နိုင္ငံေတာ္ ဘာသာစကား ျဖစ္ဖို႕ ကဗ်ာကယာ စိုင္းျပင္းေနၾကပီ။
အေရာင္စံု အရသာစံု သၾကားအုပ္ထားေသာ မ်ဴိးခ်စ္စိတ္ ျဖတ္ေဆးေတြ ေဖာ္စပ္ ကုန္ၾကပီ။
အာရွတိုက္ရဲ့ Cosmopolitan လို႕ နံမည္ၾကီးတဲ့ လူမ်ဴိးစံုလွတဲ့ စင္ကာပူ နိုင္ငံမွာေတာ့.. လူမ်ားစု ျဖစ္တဲ့...တရုတ္နဲ႕...အိႏၵိယႏြယ္..ေသြးေႏွာထားတဲ့့..ေကာ့ေကးရွန္း ရုပ္ဆန္ဆန္ လူငယ္ေလးေတြရဲ့ မ်က္ႏွာျပည့္ ပံုၾကီးေတြကို (Changing Faces ) “ေျပာင္းလဲလာေသာမ်က္ႏွာမ်ား” လို႔ စာတမ္းထိုးပီး လမ္းဆံု လမ္းခြ ေနရာေတြမွာ အေသအခ်ာ ခ်ိတ္ဆြဲ ျပထားတာေတြ႔ရသည္။ ဘာ အဓိပၸါယ္ လည္းေတာ့မရွင္း....။ လူမ်ဴိးေရးစြဲ နဲပါးနိုင္ေသာ နိုင္ငံသား ပံုစံအသစ္ တခုကို ပရုိမိုးရွင္း လုပ္ျခင္းသာ ျဖစ္လိမ့္မည္။
ေနရွင္နယ္လစ္ဇင္နဲ႕ ဂလုိဘယ္လစ္ဇင္ ဘာကိုေရြးမလည္း...
အဲဒီေတာ့ ေခါင္းကိုက္ျခင္း ကင္းေသာ ေခတ္မွီဟန္ အျမင္က်ယ္ဟန္ ရိွေသာ ဂလိုဘယ္ နိုင္ငံသားအသစ္ဆီကို သြားမလား။ အျမင္ က်ဥ္းေျမာင္းတယ္ပဲ ဆိုဆို ေခတ္ေနာက္ျပန္ ဆြဲတယ္ပဲေျပာေျပာ အမ်ဴိးသားေရး အသြင္ လကၡဏာမ်ားကို ၾကံ့ၾကံ့ခံကာ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္မလား။
အေရးၾကီးတာက ႏွလံုးသားရဲ့အသံကို နားေထာင္ဖို႔ မေမ့ရန္သာ ျဖစ္သည္။

ဂလိုဘယ္လစ္ဇင္ ဆိုတာကလည္း အခုမွသာ ေဂ်ဒိုးနတ္မုန္႕လို အသစ္အဆန္း ျဖစ္ေနေပမဲ့ ၁၉၆၀-၇၀ ႏွစ္ေတြ ေလာက္တည္းက စခဲ့တဲ့...ကမၻာ့ကုလသမဂၢ လို....ကမၻာ့ဘဏ္ လို..ဘိုးေအ ဂလိုဘယ္လစ္ၾကီးေတြပင္ ေျခကုန္ လက္ပန္း က်တဲ့ အခ်ိန္ေရာက္ေနပီ။ တကယ္ေတာ့လည္း ကမၻာ့အင္အားၾကီး..ခ်မ္းသာ ၾကြယ္၀ေသာ နိုင္ငံေတြက...ဂလိုဘယ္လစ္ဇင္ကို..အျပတ္ေပး လက္ငင္းေငြေခ်ကာ
၀ယ္ထားလိုက္ျပီးသားလို ျဖစ္ေနသည္ပင္။
ဘယ္သူမဆို..Internationalလို႔ ေခါင္းစဥ္တပ္ျပီး ေတြးနိုင္ ေျပာနိုင္ၾကေပမဲ့ Nationalဆိုတဲ့ ေဘာင္ေလး ထဲမွာပဲ ေနခ်င္ ေပ်ာ္ခ်င္ၾကတဲ့ လူေတြခ်ည္းပါပဲ။ အခုေတာ့လည္း ကုန္သြယ္ေရး မညီမွ်မူ … လူမ်ဴိးေရး ဘက္လုိက္မူ.. ဘာသာေရး ကန႔္သတ္မူ ေတြေအာက္မွာ Nationalism ဆိုတဲ့ ၾကက္သေရ ရိွလွတဲ့
ေ၀ါဟာရအစား Unilateralism, Racism, Extremism ဆိုတဲ့....ၾကမ္းရွရွ နံမည္ေတြ တပ္ကာ အျပန္အလွန္ လက္ညိွဳးထိုး ေနၾကျပန္ေလျပီ။
အဲဒီ ေနရွင္နယ္လစ္ဇင္ နဲ႕ ဂလိုဘယ္လစ္ဇင္ အစြန္း ႏွစ္ဖက္ ဆက္သြယ္ထားတဲ့ ၾကိဳးကိုေတာ့ တင္းေအာင္ မဆြဲမိဖို႔ အေရးၾကီးသည္။
ဒီေနရာမွာ ဆရာၾကီး ေရႊဥေဒါင္း ေျပာခဲ့တဲ့ ....“က်ေနာ့္ရဲ့ အမ်ဴိးသားေရး စိတ္ဓါတ္ ဆိုတာ...ေဘာလံုးပြဲမွာ..ဗမာနိုင္ရင္ ျပီးေရာ ဆိုတဲ့..စိတ္ဓါတ္မ်ဴိး မဟုတ္ပါဘူး။..ဒါေပမဲ့..ဗမာ နိုင္ခဲ့ရင္ေတာ့၀မ္းသာ ေက်နပ္ ဂုဏ္ယူတတ္တဲ့ စိတ္ဓါတ္မ်ဴိးပါ..” ဆိုတဲ့ မွတ္တမ္း၀င ္စကားေလးကို နက္နက္ ရွဳိင္းရွိဳင္း သတိရ ဆင္ျခင္မိလိုက္သည္။
ဇန္န၀ါရီလ ၂၀၀၇ညႊန္း-"Collapse of Globalism "by John Ralston, 2006