နွလံုုးသား နဲ႕ လုုပ္တဲ့ နိုုင္ငံေရး

ဟီလာရီ ကလင္တန္ ရဲ႕ Hard Choice စာအုုပ္က ၊ အာရွပစိဖိတ္ နဲ႕ သက္ဆိုုင္တဲ့ အေရွ႕ဖက္ အခန္းေတြ ဖတ္ျပီးသြားတဲ့ အခါ  ၊ ခဏ နားရင္း ၊ စာအုုပ္ထဲမွာပါတဲ့ ျမန္မာျပည္ ခရီးစဥ္ က ဓါတ္ပံုုတခ်ိဳ႕ကိုု ျပန္လွန္ ၾကည့္ မိတယ္။ တကယ္ေတာ့ ၊ ဒီ ဓါတ္ပံုုေတြဟာ ၊ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ နွစ္ ေလာက္ ကတည္းက  စိတ္လွဳပ္ရွား ၾကည္နူးစြာ နဲ႕ အထပ္ထပ္ အခါခါ ျမင္ဖူး ၾကည့္ဖူး ခဲ့ ျပီးသား ေတြ ပါ။ အခုု ဟီလာရီ ကိုုယ္တိုုင္ ေျပာျပ ေတာ့မွ ၊ ဒီပံုုရိပ္ ေတြနဲ႕  အျပံဳးေတြ ရဲ႕  ေနာက္ကြယ္က  ေျခလွမ္းေတြ စိတ္ခံစားခ်က္ အေတြးေတြ ကိုု ၊ အေသအခ်ာ ျပန္ျပီး ဆက္စပ္ ထင္ဟပ္ ၾကည့္နိုုင္ ရ ေတာ့ တယ္။

တကယ္ဆိုုေတာ့  ၂၀၀၉  ခုုနွစ္ မွာ ဟီလာရီ ကလင္တန္ ၊ အေမရိကန္ နိုုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး ျဖစ္လာခဲ့တာ နဲ႕  မေရွးမေနွာင္းမွာပဲ ၊ ျမန္မာျပည္မွာ ၊ဘယ္လိုုမွ  ေမ ွ်ာ္လင့္ မထား တဲ့ နိုုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲ ေတြ ျဖစ္လာခဲ့တာဟာ ၊  တိုုက္ဆိုုင္မူ သက္သက္ေတာ့ မဟုုတ္ေလာက္ပါဘူး ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ နဲ႕ လူကိုုယ္တိုုင္ မ်က္နွာခ်င္းဆိုုင္ ေတြ႕ ခဲ့ ဆံုုခဲ့ ရတဲ့ အျဖစ္အတြက္ ၊ သူ႕ ကိုုယ္သူ ဆိတ္ဆြဲၾကည့္မိ မတတ္ပဲ လိုု႕ ဟီလာရီက တင္စားခဲ့သလိုု ပဲ -- ကမၻာအရပ္ရပ္က ျမန္မာျပည္သူ ျပည္သားေတြ မွာလည္း ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ရုုတ္တရက္ လြတ္ေျမာက္လာမူ ၊ နိုုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ တသုုတ္ျပီး တသုုတ္ လႊတ္ေပးမူ  ေတြက စလိုု႕ ၊  ရာစုု နွစ္ တ၀က္ ေလာက္ သံတမန္ ဆက္ဆံေရး ေအးစက္ ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ နိုုင္ငံၾကီးကေနျပီး ၊ နိုုင္ငံျခားေရး ၀န္ၾကီး နဲ႕ သမၼတ ကိုုယ္တိုုင္ ေရွ႕ဆင့္ ေနာက္ဆင့္ ေရာက္လာခဲ့တဲ့  အျဖစ္ေတြဟာ ၊ ကိုုယ့္အသားကိုုယ္ ျပန္ဆိတ္ၾကည့္ရ မတတ္ မယံုုနိုုင္စရာ သမိုုင္းအခ်ိဳးအေကြ႕  ေတြ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ရန္ကုုန္ျမိဳ႕ ရဲ႕ လမ္းေတြေပၚမွာ ၊ အေမရိကန္ အလံ ကိုု ေ၀ွ႕ယမ္းျပီး သမၼတ အိုုဘားမား ကိုု ၾကိဳဆိုု နွုုတ္ဆက္ခဲ့ ၾကတဲ့ ၊ ျမန္မာျပည္သား ေတြကိုု ဘယ္တုုန္းကနဲ႕ မွ မတူတဲ့ ၊ လွိဳက္လွဲမူ စစ္စစ္ ေတြနဲ႕ ေတြ႕ ခဲ့ ၾက ရတာပါ။

ဒီ သမၼတ နဲ႕  အတြင္းေရးမွဴး နွစ္ေယာက္ အတြဲ ကလည္း ၊ သူ႕နိုုင္ငံမွာတင္မက ၊ ကမၻာမွာကိုု ထူးထူးျခားျခား သူမ်ားထက္ပိုုျပီး စိတ္၀င္စားခံရ ၊ နွစ္သက္သေဘာက်ခံရတဲ့ သူေတြ ။ ပါတီနိုုင္ငံေရး စင္ျမင့္ေပၚမွာ သူတိုု႕ နွစ္ေယာက္ အျပင္းအထန္ ယွဥ္ျပိဳင္ ထိုုးနွက္ ခဲ့ၾကတဲ့ ျမင္ကြင္းကိုုလည္း တကမၻာလံုုး မၾကည့္ခ်င္မွ အဆံုုး ျမင္ခဲ့ ျပီးသား ။ ျပီးေတာ့လည္း ဘာမွ မျဖစ္ခဲ့ၾက သလိုု ၊ ကမၻာ့အေရးေတြကိုု နွစ္ေယာက္သား ပခံုုးတဖက္စီ   ထမ္းျပခဲ့ရင္း ၊ ဒီမိုုကေရစီ ရဲ႕ အလွတရားကိုု ျပသ ခဲ့ၾကတာလည္း အားလံုုးအသိ ။ အဲဒီလိုု ျပသ နိုုင္ခဲ့ တာဟာလည္း ၊ သူမ ရဲ႕ ခက္ခဲတဲ့ ေရြးခ်ယ္မူ အစ အဦး တခုု ပဲ ဆိုုတာကိုု ၊ Hard Choice စာအုုပ္ရဲ႕ ပထမဆံုုး အခန္း ျဖစ္တဲ့ A Fresh Start - အသစ္က ျပန္စ ျခင္း ဆိုုတာမွာ ၊ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ဖြင့္ဟ ေရးသားထား တယ္။  ဒီစာအုုပ္ၾကီး တအုုပ္လံုုးမွာ ၊ အာရွ နဲ႕ ပစိဖိတ္က စ - ဖြင့္လိုု႕ ၊ အာဖဂန္နစၥတန္ နဲ႕ အီရတ္ အလယ္ ၊ ရုုရွ နဲ႕ ဂါဇာ အဆံုုး ၊ နိုုင္ငံျခားေရး ၀န္ၾကီး တေယာက္ အျဖစ္ သူ သြားခဲ့တဲ့ နိုုင္ငံေပါင္း ၁၁၂ နိုုင္ငံ ရဲ႕ ကမၻာ့ နိုုင္ငံေရး အခင္းအက်င္း ေတြကိုု ဇာတ္စံုု ခင္းျပီး သြားလိုု႕ နိဂံုုး ခ်ဳပ္ လိုုက္တဲ့ အခန္း မွာေတာင္ ၊ အိုုဘားမား နဲ႕  ျမန္မာျပည္ ဆိုုတဲ့ အမည္ နွစ္ခုု ဟာ သူ႕ အတြက္ ပထမဆံုုး သံုုးသပ္ အမွတ္ရစရာ  ျဖစ္ေနေလ တယ္။ အမွတ္ရ စရာ ေကာင္းရေအာင္လည္း ၊ ျမန္မာျပည္ ခရီးစဥ္ဟာ ၊ ထူးျခား တိုုက္ဆိုုင္စြာပဲ ၊ သူတိုု႕ နွစ္ေယာက္ အတြက္ ၊ ပခံုုးအတူထမ္း ၊ ေျခလွမ္းအတူယွဥ္ လိုု႕  ေနာက္ဆံုုး ထြက္ခဲ့ ၾကရတဲ့ ၊ ခရီစဥ္ လည္း  ျဖစ္ေနခဲ့သည္ ကိုုး ။

ရန္ကုုန္ျမိဳ႕က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ရဲ႕ ျခံထဲမွာ သမၼတ အိုုဘားမားက ၊ အိမ္ရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ နဲ႕ အတူ နွဳတ္ဆက္ မိန္႕ခြန္းေျပာရင္း ၊ ဟီလာရီ ဘယ္မွာလဲ လိုု႕ လူေတြ ၾကားထဲ မ်က္လံုုးေ၀ွ႕ ရင္း အေရးတၾကီး သူ႕ကိုု ရွာတဲ့ အေၾကာင္းေလး ကိုု ျပန္ေျပာင္း အစခ်ီရင္း ၊ လြန္ခဲ့တဲ့ ေလးနွစ္က သူတိုု႕ နွစ္ေယာက္ ရဲ႕  ဆက္ဆံေရးဟာ ၊ အခုုအခ်ိန္မွာေတာ့ နာက်င္ေပ်ာ္ရႊင္ လြမ္းဆြတ္စရာ ျဖစ္ခဲ့ ျပီ လိုု႕  ဆိုုတယ္။ သမၼတ အိုုဘားမား က ၊ လူအုုပ္ၾကီးထဲမွာ ဟီလာရီ ကိုု အသည္းအသန္ ရွာခဲ့တာဟာ တျခားေၾကာင့္ မဟုုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာျပည္အေရးအတြက္ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း ၊ မ်က္လံုုးျခင္းဆံုုျပီး ၊ လူသိရွင္ၾကား ဂုုဏ္ျပဳ ေျပာၾကားခ်င္လိုု႕ပါ ။ ဟီလာရီ ကလည္း ျမန္မာျပည္ ခရီးစဥ္က အျပန္ Air Force One ေလယဥ္ပ်ံၾကီး ေပၚမွာ ၊ သမၼတ အိုုဘားမားက သူ႕ရုုံးခန္းထဲ ေခၚျပီး  ေနာက္ထပ္ ေလးနွစ္ သက္တမ္း ထပ္မံ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ဖိုု႕  ဆႏၵေတာင္းတဲ့ အခါ ၊ မျပီးမျပတ္ေသးတဲ့ သူ႕ ရဲ႕ သံတမာန္ေရးရာ ကိစၥ ေတြကိုု ေတြးလိုုက္ေတာ့ ၊  ျမန္မာျပည္ မွာ ၊ ဒီမိုုကေရစီ   ဘယ္လိုု ဆက္ျဖစ္လာပါ့မလည္း ဆိုုတဲ့ ၊ စိုုးရိမ္မူ က ပထမဆံုုး အေတြး ျဖစ္ေန ျပန္တယ္။ တကယ္ေတာ့ ၊ ဒီ စာအုုပ္ကိုု ဖတ္မိသေလာက္ ျခံဳငံုု သံုုးသပ္ၾကည့္တဲ့ အခါမွာ ၊ ျမန္မာျပည္ အေရး ဟာ ၊ အေမရိကန္ နိုုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒ တခုု သက္သက္ ထက္ ၊ ဟီလာရီ နဲ႕  တစံုုတရာ နက္နက္ရွိဳင္း ရွိဳင္း  ယွက္ႏြယ္ေနတယ္ ဆိုုတာကိုု ခံစား သတိထား မိလာတယ္။

အေမရိကန္ အစိုုးရ ရဲ႕ Pivot Strategy ဆိုုတဲ့  အာရွ ပစိဖိတ္ေဒသ ကိုု မ႑ိဳင္ျပဳမဲ့ နည္းဗ်ဴဟာသစ္ ဟာ ၊ ဟီလာရီ ရဲ႕ အဆိုုအရ ဆိုုရင္ ၊ နိုုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး အျဖစ္ ၊ သူ ပထမဆံုုး ေရြးခ်ယ္လိုုက္တဲ့ အာရွ ခရီးစဥ္က အစျပဳခဲ့တယ္လိုု႕  ဆိုုတယ္။ ဘြတ္ရွ္အစိုုးရ ရဲ႕  မျပီးျပတ္ေသးတဲ့ အီရတ္ အာဖဂန္နစၥတန္ စစ္ေတြ၊  အယ္ကိုုင္ဒါ အၾကမ္းဖက္အႏၱရယ္ေတြ ကိုု ပိုုျပီး အာရံုုေရာက္ဖိုု႕ ရွိေနတဲ့  နိုုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒ ဟာ ၊ မထင္မွတ္ပဲ အာရွ နဲ႕  စျပီး တာထြက္ခဲ့တယ္။ ျခိမ္းေျခာက္မူ ေတြကိုု ရင္ဆိုုင္ေျဖရွင္းေနရေပမဲ့ ၊ အခြင့္အလန္း ေတြကိုုလည္း အမိအရ ဆုုပ္ကိုုင္သင့္တယ္ လိုု႕ ဟီလာရီက ဆိုုတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ၊ အာရပ္ကမၻာ နဲ႕ အေရွ႕အလယ္ပိုုင္းမွာ က်ဆင္းလာတဲ့  ဒီမိုုကေရစီ အလားအလာေတြ ေၾကာင့္ ၊ ပိုုျပီး ျဖစ္နိုုင္ေခ်ရွိတဲ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ဖက္ကိုု အားျပဳ လာတာ လိုု႕ ယူဆၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ တရုုတ္ရဲ႕ ၾကီးထြားလာမူ ဟာ ၊ အဓိက အေၾကာင္းရင္း ျဖစ္မွာပါ ။ ဟီလာရီ ကိုုယ္တိုုင္ကလည္း  သူတိုု႕ စဥ္းစားထားတဲ့ လမ္းေၾကာင္း နွစ္ခုု ကိုု ၊စာအုုပ္ထဲမွာ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ပဲ ခ်ျပ ထားပါတယ္။ ပထမ လမ္းေၾကာင္းက ၊ တရုုတ္နဲ႕ ဆက္ဆံေရး တိုုးခ်ဲ႕ ျပီး သူတိုု႕လိုုခ်င္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းမွန္ ေပၚ ေရာက္ေအာင္ ဆြဲေခၚမယ္ ။ အဲဒီလိုုမွ မျဖစ္နိုုင္ရင္ ၊ အေမရိကန္ ရဲ႕  နဂိုုမူလ မဟာမိတ္ ေတြ ျဖစ္တဲ့ ဂ်ပန္ ၊ ေတာင္ကိုုရီးယား၊ ထိုုင္း ၊ ဖိလစ္ပိုုင္ နဲ႕  ၾသစေၾတလ် တိုု႕ နဲ႕ ပိုုျပီး ဆက္ဆံေရး ခိုုင္မာေအာင္ လုုပ္မယ္ ၊ ဒါမွ တရုုတ္ကိုု ထိမ္းညွိ နိုုင္မယ္ေပါ့ ။ ျပီးရင္ေတာ့ ကၽြဲကူးေရပါ တျခား အေရွ႕ေတာင္အာရွ နိုုင္ငံေတြကိုုပါ ပိုုျပီး စည္းရံုုးနိုုင္မယ္ လိုု႕ တြက္ဆပံုုရပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္လည္း ၊ အရင္က ဘယ္အေမရိကန္ နိုုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးမွ အေရးတယူ မလာေရာက္ခဲ့တဲ့ ၊ အင္ဒိုုနီးရွားနိုုင္ငံ ဂ်ကာတာ ျမိဳ႕က အာဆီယမ္ ရံုုးခ်ဳပ္ကိုု ဟီလာရီ ပထမဆံုုး အလည္အပတ္ေရာက္ ခဲ့တယ္။ အဲဒီ ခရီးစဥ္မွာပဲ အင္ဒိုုနီးရွား သမၼတ ယူဒုုိယူနိုု က၊ ျမန္မာျပည္က စစ္ဗိုုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေတြ ဟာ၊ အေမရိကန္ နဲ႕ ဆက္ဆံခ်င္ေနေၾကာင္း ၊ ဒီမိုုကေရစီလမ္းပြင့္ဖိုု႕ ျဖစ္နိုုင္ေၾကာင္း စကားပါး လာခဲ့တယ္။ စကားပါးလာသူ ကိုုယ္တိုုင္က စစ္၀တ္စံုု ကိုု ၊ ခၽြတ္လဲ ထားတဲ့ သမၼတ တေယာက္ ျဖစ္ေနတာမိုု႕ ၊  အေတာ္ ခ်ိန္ဆ ခဲ့ရတယ္လိုု႕ ေတာ့ မွတ္ခ်က္ျပဳ ထားတယ္။ တကယ္ေတာ့  ၾကိဳတင္ တီးေခါက္ထားတဲ့ သံတမန္လမ္းေၾကာင္း ေတြလည္း ရွိထားခဲ့ လိုု႕ ျဖစ္မွာပါ။

ျမန္မာျပည္ အေျခအေန နဲ႕ ပတ္သတ္ျပီး မခ်င့္မရဲ ျဖစ္ေနခဲ့ ရတယ္ ဆိုုတဲ့ ဟီလာရီ ဟာ ၊ ပထမဆံုုး အာရွ ခရီးစဥ္ မစခင္၊ လ အနည္းငယ္ အလိုုမွာတည္းက ၊ ျမန္မာျပည္အေပၚ ပိတ္ဆိုု႕အေရးယူမူကိုု ဦးေဆာင္ေရွ႕ရြက္ ျပဳေနတဲ့ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ နဲ႕  စျပီး ၾကိဳတင္ ညွိဳနွိဳင္းေန ခဲ့ တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ အေပၚမွာ ပုုဂၢိဳလ္ေရး ေလးစားမူ အေတာ္မ်ားတဲ့ ၊  ျပိဳင္ဘက္ပါတီက ရီပက္ဘလစ္ကန္ အမတ္ မစ္ခ်္မက္ေကာ္နယ္က စလိုု႕ ၊  သူ႕အေနနဲ႕ ဒီေလာက္ၾကီး သေဘာအက်လွၾကီး မဟုုတ္ေပမဲ့ ၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ကိုု ဦးစားေပး လုုပ္ေဆာင္ေန တဲ့ ခပ္လည္လည္ ဒီမိုုကရက္ အမတ္ ဂ်င္မ္၀ဘ္ လိုု လူမ်ိဳးအလယ္၊  ေက်ာက္စိမ္းဥပေဒ လိုု႕ လူသိမ်ားတဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ပိတ္ဆိုု႕ေရး ဥပေဒ ကိုု တင္သြင္းခဲ့တဲ့  ကြယ္လြန္သြားတဲ့ လႊတ္ေတာ္အမတ္ တြမ္လန္တိုု႕စ္ ရဲ႕ တပည့္ရင္း  ကြန္ဂရက္အဖြဲ႕၀င္ ဂ်ိဳးခေရာ္ေလ ဆိုုသူေတြ အဆံုုး ၊ ျမန္မာျပည္ေရးရာ ေပၚလစီ အသစ္အတြက္ ၊ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ မဟာမိတ္ရွာ လူစုု ေနခဲ့ျပီ။ ျမန္မာအစိုုးရ အေပၚမွာ ပိတ္ဆိုု႕မူ တခုုတည္း နဲ႕ ဆက္သြားေနလိုု႕ မရေတာ့ဘူး ဆိုုတဲ့ လမ္းေၾကာင္းကိုု ၊ စျပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖိုု႕ ၾကိဳးစားေနခဲ့ျပီ။

တကယ္ေတာ့ ၊ သူ႕မွာ  နဂိုုမူလတည္းက ၊ ျမန္မာျပည္နဲ႕ ပတ္သတ္ျပီး သီးသန္႕ စိတ္ညြတ္မူ တခုု ရွိေနခဲ့ ပံုု ပါ။ သူ႕ ခင္ပြန္း ဘီလ္ကလင္တန္ သမၼတျဖစ္စဥ္ အခ်ိန္ကတည္းက ၊ အေမရိကန္ ဒီမိုုကရက္ ေတြ အေနနဲ႕ ၊ ျမန္မာျပည္ ဒီမိုုကေရစီ အေရးကိုု အေတာ့္ကိုု စိတ္၀င္စားခဲ့ ၾကတာ မဟုုတ္လား ။ ၁၉ ၉ ၅ ခုု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ဒုုတိယအၾကိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္က လြတ္လာတဲ့အခါ ၊ တကယ္ပဲ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေနျပီလား လိုု႕  နိုုင္ငံျခားေရး ၀န္ၾကီး မယ္ဒလင္း ေအာဘရိုုက္ ကိုုယ္တိုုင္ ျမန္မာျပည္ ကို ေရာက္လာ စံုုစမ္းခဲ့ေသးသည္ပဲ ။ ျမန္မာ့အလင္း တိုု႕ ေၾကးမံုု တိုု႕ မွာ ကလိန္တန္ တိုု႕  ေဒၚမယ္ဒလင္ တိုု႕ ဆိုုတဲ့ ေအာက္ကလိအာ အစိုုးရ အာေဘာ္ေဆာင္းပါးေတြ လွိဳင္လွိဳင္ ပါ ခဲ့တဲ့ အခ်ိန္တခ်ိန္ကိုု မွတ္မိၾကအံုုးမွာပါ ။ အေမရိကန္ ရဲ႕  အားထုုပ္မူ မေအာင္ျမင္ခဲ့ဘူး ဆိုုပါေတာ့ ။ ဒါေတာင္ ကလင္တန္က သမၼတ ရာထူးက ဆင္းကာနီးေလးမွာ သမၼတ ရဲ႕ အျမင့္ဆံုုး အရပ္သားဆုု ဆိုုျပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ကိုု မရ အရ  ဆုုေပးသြား ခဲ့ေသးတယ္။ အခုု အေမရိကန္ နိုုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒ ေတြ၊ ဟီလာရီ ကလင္တန္ လက္ထဲ ေရာက္လာျပန္ေတာ့ ၊ ျမန္မာျပည္ နဲ႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ဟာ၊ ေရွ႕ဆံုုးနားကေန ပါခဲ့ျပန္တာ အဆန္းေတာ့ မဟုုတ္ေပဘူး။

ပထမဆံုုး အာရွ ခရီးစဥ္က ျပန္ေရာက္လာလာျခင္းပဲ ၊ ျမန္မာျပည္ကိုု အဆင့္ျမင့္ အရာရွိ တေယာက္ လႊတ္လိုုက္ေပမဲ့ ၊ ဗိုုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီးသန္းေရႊ နဲ႕ ေတြ႕ခြင့္ မရသလိုု ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ နဲ႕လည္း မေတြ႕ခဲ့ရဘူး။ ဒီၾကားထဲမွာ ျဖစ္လာတဲ့ အေမရိကန္နိုုင္ငံသား  ယက္ေတာ ရဲ႕  ကိစၥဟာ ေသြးရိုုးသားရိုုး အရူးထျခင္းလား ၊ နိုုင္ငံေရး ပေယာဂ တခုုခုု ပါ၀င္ေနေလသလား ဘယ္သူမွ ေသခ်ာ မသိနိုုင္ေပမဲ့ ၊ ယက္ေတာကိုု လာေခၚတဲ့ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဂ်င္မ္၀ဘ္ တေယာက္ သူ႕ရဲ႕ ဒုုတိယ အၾကိမ္ေျမာက္ ခရီးစဥ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ နဲ႕ ေတြ႕ခြင့္ ရခဲ့ျပီးေနာက္မွာ လမ္းေၾကာင္း နည္းနည္းပြင့္လာခဲ့တယ္။  ေနာက္နွစ္ ၂၀၁၀ နွစ္ဆန္းပိုုင္း ထဲမွာပဲ ၊ အာရွ နဲ႕ ပစိဖိတ္ေရးရာ ဗ်ဴရိုု လက္ေထာက္  ကတ့္ကမ့္ဘဲလ္ ကိုုယ္တိုုင္ နွစ္ၾကိမ္တိုုင္တိုုင္ လာေရာက္ခဲ့ျပီး ၊ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ေနဆဲ ျဖစ္တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ နဲ႕ ေတြ႕ဆံုု ေဆြးေႏြးနိုုင္ ခဲ့တယ္။ နွစ္ကုုန္ပိုုင္း  နိုု၀င္ဘာလ ထဲမွာေတာ့၊ စိတ္ၾကိဳက္ေရးဆြဲထားတဲ့  ဖြဲ႕စည္းပံုုၾကီးနဲ႕ တဖက္သက္ က်င္းပခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲၾကီးမွာ ၊ ျပိဳင္ဖက္မရွိ အနိုုင္ယူ လိုုက္ တဲ့ စစ္ဗိုုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေတြဟာ ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ျပီးသြား လိုု႕  အစိုုးရေတြ လႊတ္ေတာ္ေတြ၊ လူခြဲျပီး အက်အန ေနရာယူ ျပီး တာနဲ႕ တျပိဳင္နက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ကိုု လႊတ္ေပးလိုုက္ေတာ့တယ္။  

ဒီဆက္တိုုက္ ျဖစ္စဥ္ေတြကိုု ၾကည့္ရင္ ၊ ဒီ နွစ္ပိုုင္းေလး အတြင္းမွာ ၊ အေမရိကန္ဖက္က သံတမန္ေရးရာ အေပးအယူ နဲ႕  ညွိနွိဳင္းမူေတြ ၊ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ အၾကိတ္အနယ္ လုုပ္ခဲ့ရတယ္ ဆိုုတာကိုု ခန္႕မွန္းၾကည့္လိုု႕ ရသလိုု ျမန္မာအစိုုးရ ဖက္ကလည္း အားလံုုးကိုု အခ်ိန္ကိုုက္ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ လုုပ္ေဆာင္နိုုင္ခဲ့တာပဲ ။ အဲဒီမွာ ဘာထပ္ေတြ႕ရလည္း ဆိုုေတာ့ ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ရွိေနတုုန္း အဆက္အသြယ္ ျပတ္ေတာက္ခဲ့ပံုု ရတဲ့  အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕  ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ သမိတ္ေမွာက္ ေရး မူ ဟာ၊   အေမရိကန္က  ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ အတြက္ ေဆာင္ရြက္ ပံ့ပိုုးေနမူေတြ နဲ႕ ၊ အခ်ိတ္အဆက္ လြဲေခ်ာ္ခဲ့ဟန္ ရွိတာေၾကာင့္ ၊ ျပည္သူေတြ မွာ ၊ အံ့အားသင့္စရာ နိုုင္ငံေရး အလွည့္အေျပာင္းတခုု ကိုု ၾကံဳေတြ႕ လက္ခံ လိုုက္ရတာပဲ ။ အဲဒါကေတာ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကိုု ရတဲ့ အေနအထား နဲ႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ၀င္ဖိုု႕ ဆံုုးျဖတ္ခဲ့ ျခင္းပဲ ။ ဒါကိုု နိုုင္ငံေရးေထာင္ေခ်ာက္ လိုု႕ တခ်ိဳ႕က သံသယၾကီး ၾကေပမဲ့ ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ကေတာ့ ၊ ေနာက္တခါ ထပ္ေပၚလာနိုုင္ဖိုု႕ မလြယ္တဲ့ နိုုင္ငံေရး အခြင့္အလန္းတခုု မိုု႕ ၊ ရဲရဲ ၾကီး တိုုး၀င္ ခဲ့ ဟန္ တူပါတယ္။ ဟီလာရီ ကလည္း မိုုးရြာတုုန္း ေရခံ သင့္တယ္ဆိုုျပီး ျမန္မာစကားပံုု နဲ႕ ကိုု အတိအက် ကိုုးကားခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ ၊ ဟီလာရီ ေရာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ပါ ၊ တဖက္မွာ စစ္ဗိုုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေတြရဲ႕  အရူးလုုပ္ခံရဖြယ္  ရွိနိုုင္တယ္ ဆိုုတဲ့ စြန္႕စားမူ ကိုု မ်က္စိ ရွင္ရွင္ ထား ခဲ့ ၾကတာကေတာ့ ၊ အားတက္စရာပါ။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ နဲ႕ တယ္လီဖုုန္း ငါးၾကိမ္တိုုင္တိုုင္ ေျပာခဲ့တယ္ဆိုုတဲ့ ဟီလာရီ ဟာ ေဒၚစုု လြတ္ျပီးျပီးခ်င္း နွစ္လအၾကာမွာ ပထမဆံုုး အၾကိမ္ တယ္လီဖုုန္း ေခၚခဲ့တယ္။ ေဒၚစုုက ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း ေျပာရင္း နဲ႕ ေပါ့ေပါ့ပါးပါး သူ႕သမီးရဲ႕ မဂၤလာေဆာင္ သတင္းကိုု ေမးခဲ့သလိုု  ဟီလာရီ ကလည္း ကမၻာတလႊားက တျခား ဒီမိုုကေရစီ ရုုန္းကန္လွဳပ္ရွားမူေတြရဲ႕  နမူနာယူစရာ ေတြကိုု ေဆြးေႏြးေ၀မ ွ် ခ်င္တဲ့အေၾကာင္း ၊ တေယာက္တလွည့္စီ အလည္လာၾကဖိုု႕  လိုု႕ ခ်ိန္းခ်က္ခဲ့ၾက တယ္။  အဲ့ဒီလိုု နဲ႕ ဟီလာရီ တေယာက္ ျမန္မာျပည္ကိုု ကိုုယ္တိုုင္သြားဖိုု႕ လမ္းစ ရွာေတာ့တယ္။

၂၀၁၁ နိုု၀င္ဘာ လဆန္းမွာ ၊  အေမရိကန္ ရဲ႕ ဘယ္သမၼတ မွ မတက္ေရာက္ဖူးေသး တဲ့ အင္ဒိုုနီးရွားနိုုင္ငံ ဘာလီ မွာ လုုပ္တဲ့ APEC အစည္းအေ၀းကိုု ဟီလာရီ နဲ႕ အတူ အိုုဘားမား ကိုုယ္တိုုင္ ပထမဆံုုး အၾကိမ္ တက္ေရာက္ လာခဲ့ တယ္။ အင္ဒိုုနီးရွားကိုု ဦးတည္ ျပန္သန္းလာတဲ့ Air Force One ေလယဥ္ၾကီးေပၚမွာပဲ ၊ ဟီလာရီ က ၊ အတူပါလာတဲ့ ကတ့္ကမ္ဘဲလ္ ကိုု ဖုုန္းခ်ိတ္ခိုုင္းျပီး ၊  ျမန္မာျပည္ ေျဖေလ ွ်ာ့ ဆက္ဆံ ေရး - ေပၚလစီသစ္ ကိုု ဆံုုးျဖတ္ အတည္ျပဳေပးမဲ့  အေမရိက နိုုင္ငံရဲ႕ အေရးၾကီးဆံုုး ပုုဂၢိဳလ္ၾကီး နဲ႕ ၊ ဒီေပၚလစီ ကိုု ေထာက္ခံ အတည္ျပဳေပးဖိုု႕ လိုုအပ္ေနတဲ့ ျမန္မာျပည္က တဦးတည္းေသာ အမ်ိဳးသမီးၾကီး တိုု႕ ကိုု ၊ ပထမဆံုုး အၾကိမ္ စကားေျပာေစ ခဲ့ေတာ့တယ္။ ေနာက္တေန႕  ဘာလီ အစည္းအေ၀း မွာပဲ ၊ သမၼတ အိုုဘားမား က ျမန္မာျပည္မွာ တိုုးတက္မူ အလင္းေရာင္ကေလးေတြကိုု  ျမင္ေနရပါျပီ ဆိုုတဲ့ flickers of progress မွတ္ခ်က္ စကား ကိုု ဆိုုေတာ့တယ္ ။ သူ႕ေဘးမွာ ရပ္ေနတဲ့ နိုုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး ဟီလာရီ ကိုုလည္း ျမန္မာနိုုင္ငံကိုု လႊတ္ျပီး စံုုစမ္းၾကည့္ရွဳ ဖိုု႕  တာ၀န္ေပးလိုုက္တယ္ လိုု႕ တခါတည္း ေၾကညာ ခဲ့တယ္ ။ ဘာလီက အျပန္ ၊ ဂ်ပန္မွာ ဆီ၀င္ထဲ့ ရင္း ၊ ဂ်ပန္က သံ၀န္ထမ္း ေတြက ထဲ့ေပးလိုုက္တဲ့ ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္  အေၾကာင္း ရိုုက္ကူးထားတဲ့ The Lady ရုုပ္ရွင္ကိုု  သူတိုု႕ တဖြဲ႕လံုုး ေလယဥ္ေပၚမွာ ၾကည့္ၾကရင္း ၊ ဟီလာရီ တေယာက္ သမၼတၾကီး ျမင္လိုုက္တဲ့ အလင္းေရာင္ မီးေတာက္ကေလး ေတြကိုု ၊ အားေကာင္းလာေအာင္ ဘယ္လိုု ယပ္ခတ္ မီးထိုုး ေပးရမလဲ လိုု႕  ေတြးရင္း ၊ ၀ါရွင္တန္ ျပန္မေရာက္ခင္ မွာပဲ ၊ ေနာက္ခရီးစဥ္ အတြက္ ျပင္ဆင္ စိတ္လွဳပ္ရွားေနခဲ့ ျပီ။

တကယ္လည္း ၊ လ ေတာင္ မကူးေသးတဲ့  နိုု၀င္ဘာ ေနက္ဆံုုးရက္ထဲ မွာပဲ ၊ ဟီလာရီ တေယာက္ ေနျပည္ေတာ္ကိုု ဆိုုက္ဆိုုက္ျမိဳက္ျမိဳက္ ေရာက္လာခဲ့ေတာ့တယ္။  ၾကီးက်ယ္ခမ္းနား လွတဲ့ ေနျပည္ေတာ္ ရဲ႕ ျမင္ကြင္း ေတြ ၊ စစ္ဗိုုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေတြ နဲ႕ ေတြ႕ဆံုုခဲ့တဲ့ အေတြ႕အၾကံဳေတြကိုု ၊ စာအုုပ္ထဲ မွာ ခပ္သာသာ ခပ္ေသာေသာ ေလးသာ မွတ္ခ်က္ျပဳထားေပမဲ့ ၊ ယိုုယြင္း အက်ည္းတန္ေနတဲ့ အေဆာက္အဦၾကီးေတြ ေအာက္က   ခက္ခဲရုုန္းကန္ ေနၾကတဲ့ ရန္ကုုန္ျမိဳ႕ ရဲ႕  လူမူျမင္ကြင္းေတြကိုု ေတာ့ ၊ ေလးေလးနက္နက္ ခံစား နားလည္ ေနခဲ့ပံုု ။ ရွဳခင္းေတြ စံုုလင္ လွ တဲ့ ျမန္မာျပည္ၾကီးကိုု ၊ သူ႕မိသားစုု နဲ႕ အတူ ၊ ဧရာ၀တီျမစ္ အတိုုင္း ဆန္တက္လိုု႕  မႏၱေလးထိ အေရာက္ ေနာက္တေခါက္ ထပ္လာလည္ဖိုု႕ ကိုုေတာင္ ၊ ဆႏၵေတြ ျပင္းျပေနခဲ့တယ္ လိုု႕ ဆိုုတယ္။

ေနာက္ဆံုုးမွာေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ နဲ႕ လူကိုုယ္တိုုင္ မ်က္နွာခ်င္းဆိုုင္ ေတြ႕ ရပါ ေလျပီ။ အေမရိကန္ သံအမတ္ရဲ႕ ေနအိမ္မွာ လုုပ္တဲ့ ညစာစားပြဲ မွာ ၊ နွစ္ေယာက္သား မထင္မွတ္ပဲ ၊

အက်ီ ၤ အျဖဴေရာင္ ဆင္တူ ၀တ္လာမိၾကတဲ့ တိုုက္ဆိုုင္မူ အတြက္ အံ့ၾသ၀မ္းသာေနၾက တဲ့ အမ်ိဳးသမီးၾကီး နွစ္ေယာက္ဟာ ၊ စေတြ႕လိုုက္တာ နဲ႕ ၊ ငယ္ေပါင္းၾကီးေဖာ္ မိတ္ရင္း ေဆြရင္းေတြလိုု  ခံစားၾကရတယ္ ဆိုုတာဟာ ၊ ဓါတ္ပံုုေတြ ထဲမွာကိုု အတိုုင္းသား ျမင္နိုုင္ပါတယ္။  လက္ေဆာင္ေတြ တေယာက္တလွည့္ ေပးၾကျပီးတဲ့ ေနာက္မွာေတာ့ ဟီလာရီ က သူ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေတြ႕ခဲ့တဲ့ စစ္ဗိုုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး နွစ္ေယာက္ အေပၚ အျမင္ေတြကိုု ေျပာျပ သလိုု ၊ ေဒၚစုု ကလည္း ၂၀၁၂ မွာ လုုပ္မဲ့ ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ကိုု ၊ သူတိုု႕ ပါတီ ၀င္ဖိုု႕  ဆံုုးျဖတ္လိုုက္တဲ့ အေၾကာင္း ၊ သူ ကိုုယ္တိုုင္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ လုုပ္ဖိုု႕ လည္း ရည္ရြယ္ထားေၾကာင္း ေျပာရင္း ၊ ျပည္သူ႕ ကိုုယ္စားလွယ္ တေယာက္ ျဖစ္လာဖိုု႕ လိုုအပ္တဲ ျပင္ဆင္မူေတြအတြက္ ေမးခြန္းေတြ အမ်ားၾကီး ေမးခဲ့တယ္ လိုု႕ ဆိုုတယ္။

ဒီပံုုမွာ ဟီလာရီ ဆြဲထားတဲ့ ေငြဆြဲၾကိဳးေလးဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ရဲ႕ လက္ေဆာင္ျဖစ္တယ္လိုု႕  ယူဆရတယ္။  ၊သူက ေဒၚစုု ဖတ္ဖိုု႕ စာအုုပ္တခ်ိဳ႕ နဲ႕ ေခြးကေလးေဆာ့စရာ တခုု ေပးခဲ့ျပီး ၊ ေဒၚစုု ကေတာ့ သူကိုုယ္တိုုင္ ဒီဇိုုင္းထုုတ္ထားတဲ့ ေငြဆြဲၾကိဳးတကံုုး ေပးခဲ့တယ္ လိုု႕ ေရးထားတယ္

ေနာက္တေန႕ မွာ  ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ရဲ႕ ေနအိမ္မွာ ထပ္ေတြ႕ ၾကျပန္တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ က ၊ ျမန္မာအစိုုးရ က စဥ္းစားေနတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမူေတြ အတြက္ ၊ အေမရိကန္ ဖက္ကေရာ ဘယ္လိုု တုုန္႕ျပန္ မွာလဲ ဆိုုတာကိုု သိခ်င္ေနခဲ့ တယ္ လိုု႕ ဆိုုတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ အေနနဲ႕ က ၊ မတိုုင္ခင္ ကတည္းက  ပိတ္ဆိုု႕ မူေတြကိုု အေစာတလ်င္ မဖယ္ရွားလိုုက္ဖိုု႕ ဆိုုတဲ့ သတိေပးမူေတြ ရွိ ခဲ့တယ္။  ဟီလာရီ ကလည္း  အကုုန္လံုုးကိုု တျပိဳင္နက္တည္း ဖြင့္ေပးလိုုက္တာမဟုုတ္ပဲ ၊ တိုုးတက္မူ တခုုဆီတိုုင္းအတြက္ အေပးအယူ ပံုုစံ နဲ႕သာ သြားပါ့မယ္လိုု႕  ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ကိုု စိတ္ခ်ေစခဲ့တယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ၊ ဒီခရီးစဥ္ အားျဖင့္ ၊  ဟီလာရီ ေမ ွ်ာ္လင့္ထားတဲ့ အတိုုင္းပဲ၊  ျပဳျပင္ေရးသမား ဆုုိသူၾကီးေတြ အတြက္ေတာ့ ၊ နိုုင္ငံတကာ ရဲ႕ ယံုုၾကည္မူ ကိုု ရယူ တည္ေဆာက္ဖိုု႕ လမ္းစ ပြင့္သြားခဲ့ ေလျပီ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ နဲ႕ အတိုုက္အခံ ေတြ အတြက္ေရာ ၊ လူးသာ လြန္႕သာ ဘယ္ေလာက္ ရွိလာခဲ့သလဲ ။

သူတိုု႕ နွစ္ေယာက္ ပထမဆံုုး ဖုုန္းေျပာစဥ္ က ခ်ိန္းခ်က္ခဲ့ ၾကတဲ့ အတိုုင္းပါပဲ ။ ၂၀၁၂ စက္တင္ဘာ လ ထဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္တေယာက္ ၀ါရွင္တန္က ဟီလာရီ ရဲ႕ အိမ္ကိုု တလွည့္ အလည္ေရာက္လာ ခဲ့တယ္။ ဟီလာရီ ရဲ႕ အိမ္က ထမင္းစားခန္း အျပင္က ေနရာေလးမွာ နွစ္ေယာက္တည္း သီးသန္႕ စကားေျပာရင္း ၊ မလြတ္ေသးတဲ့ နိုုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ၊ ပိုုျပီးဆိုုး၀ါးသလိုုေတာင္ ျဖစ္ေနတဲ့ တိုုင္းရင္းသား ပဋိပကၡေတြ နဲ႕ ၊ အလုုအယက္ ၀င္လာၾကတဲ့ နိုုင္ငံျခားရင္းနွီးျမဳပ္နွံ မူေတြေၾကာင့္ ပိုုသိသာလာတဲ့  လဘ္ေပးလဘ္ယူ မူေတြ အေၾကာင္း ေျပာတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ဟာ စိုုးရိမ္ေနဟန္ ရွိတယ္လိုု႕  ဆိုုတယ္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အတြက္ အတူလုုပ္ေဆာင္ဖိုု႕ ယံုုၾကည္ထားခဲ့တဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ရဲ႕ အေျပာင္းအလဲ  အတြက္ လည္း ၊ ပူပင္ေနပံုု ေပၚတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ကိုု၊ အံၾကိတ္ျပီး ေတာ့သာ ေရွ႕ကိုု ဆက္သြားဖိုု႕ ၊ ေပးစရာရွိတဲ့ ဖိအားကိုု ဆက္ ေပး ျပီး ၊ ထိမ္းစရာရွိတဲ့ ဆက္ဆံေရးကိုု ဆက္ထိမ္းဖိုု႕ သာ၊ ဟီလာရီက အၾကံညဏ္ ေပးခဲ့ တယ္ ။  အေမရိကကိုု မေရွးမေနွာင္း ေရာက္ေနတဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ရဲ႕ အမည္ကိုု ေတာင္ ၊  ေနာက္တေန႕  ေျပာမဲ့ ဆုုယူ မိန္႕ ခြန္းမွာ ထဲ့ေျပာဖိုု႕  ၊ သူ က အၾကံ ထပ္ေပးလိုုက္ ေသးတယ္။

ေဒၚစုု အေမရိကန္ ခရီးစဥ္က ျပန္လာျပီး သိပ္မၾကာပါဘူး။ နိုု၀င္ဘာ လ ထဲမွာပဲ ၊ သမၼတ အိုုဘားမား ကိုုယ္တိုုင္ ျမန္မာျပည္ ကိုု ေရာက္လာခဲ့ ျပီး ၊ တျဖည္းျဖည္း ျမင့္တက္လာတဲ့ အေမရိကန္ - ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးဟာ  အျမင့္ဆံုုးေရခ်ိန္ ကိုု ေရာက္ခဲ့ ေတာ့တယ္။

၂၀၁၄ ရဲ႕ နွစ္လည္ပိုုင္းမွာ ထြက္လာတဲ့ ဟီလာရီ ရဲ႕ စာအုုပ္ထဲက သူ႕ အေတြ႕ အၾကံဳ သူ႕ သံုုးသပ္ခ်က္ေတြ ကိုု ဖတ္ၾကည့္ရင္း ၊ ဒီ အခ်ိန္ကာလေတြ အတြင္းမွာ ဟီလာရီ ေမ ွ်ာ္မွန္းခဲ့ သေလာက္ ျမန္မာျပည္ ဘယ္ေလာက္ထိ ေရွ႕ ကိုု ေရာက္လာသလဲ . . . အိုုဘားမား သတိခ်ပ္ခဲ့ တဲ့  တိုုးတက္မူ မီးေရာင္ေလးေတြကေရာ  ဘယ္ေလာက္ထိ က်ယ္ျပန္႕  လင္းခ်င္း လာသလဲ  ဆိုုတာကိုု ၊ အားလံုုး ကိုုယ္ ထင္ျမင္ ေတြ႕ၾကံဳရသလိုု သံုုးသပ္ ၾကည့္ နိုုင္ပါတယ္။

ဒီ ေျပာင္းလဲမူေတြကိုု ဦးေဆာင္ ေရွ႕ ရြက္ ျပဳခဲ့တဲ့ ဟီလာရီ ကိုုယ္တိုုင္မွာ ေတာ့ ၊ သမၼတၾကီး ဦးသိန္းစိန္ တေယာက္ သူ႕ အလုုပ္ေတြကိုု ျပီးျပတ္ေအာင္မွ  ဆက္လုုပ္သြား နိုုင္ပါ့မလား . . . ေဒၚစုု တေယာက္ကမ်ား ယံုုၾကည္စရာ ေလ်ာ့ပါးလာတဲ့ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မူ ေတြထဲကေန ၊ ျဗဳန္းဆိုု နွုုတ္ထြက္လိုုက္မလား ဆိုုတဲ့ ၊ စိုုးရိမ္မူ အသစ္ ေတြ ရွိလာ ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ ၊ သူကိုုယ္တိုုင္ ေတြ႕ဆံုု စကားေျပာခဲ့ဖူးတဲ့ ၊ ဦးသိန္းစိန္ - ဦးေရႊမန္း- ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ဆိုုတဲ့  ၂၀၁၅ မွာ သမၼတ ျဖစ္လာနိုုင္မဲ့ ၊ ပုုဂၢိဳလ္ၾကီး သံုုးေယာက္ ရဲ႕ နိုုင္ငံေရး အားစမ္းမူ နဲ႕ ေနာက္ကြယ္က  ကစားကြက္ အလွည့္အေျပာင္းေတြကိုု လည္း  ၊ ဒါဟာ တကယ့္ ဒီမိုုကေရစီ ပါပဲ လိုု႕ ၊ တိတ္တိတ္ကေလး အားရ ေနဟန္ လည္း ေရးသားထားတယ္။ ဘာပဲေျပာေျပာ  အေစာပိုုင္း ကာလက ျမင္ခဲ့ရတဲ့ အလင္းေရာင္ေလးေတြ နဲ႕၊ မေရရာ ခဲ့တဲ့ ေမ ွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေတြ ဟာ ၊ သူ - နိုုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး အျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ့တဲ့ သက္တမ္း ေလးနွစ္ အတြင္းက ၊ အမွတ္ရစရာေတြ ထဲ မွာေတာ့ ၊ အျမင့္ဆံုုး အမွတ္ ေတြ ျဖစ္ေနဆဲပဲ လိုု႕ ဆိုုတယ္။ အားလံုုးက ထင္ျမင္ ေမ ွ်ာ္လင့္ေနၾကသလိုု ေနာက္လာမဲ့ ၂၀၁၆ အေမရိကန္ ေရြးေကာက္ပြဲ မွာ ၊ သမၼတ အျဖစ္ ထပ္မံ ယွဥ္ျပိဳင္ အေရြးခံ ဖိုု႕ ဆိုုတာကိုုေတာ့၊  ေနာက္ထပ္ ခက္ခဲတဲ့ ေရြးခ်ယ္မူ တခုု မိုု႕ ၊ မဆံုုးျဖတ္ရေသးဘူး လိုု႕ ၊  ဆိုုထားေပမဲ့ ၊ နွလံုုးသား နဲ႕ နိုုင္ငံေရး လုုပ္ခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသမီးၾကီး ရဲ႕  ၊ နိုုင္ငံေရး နွလံုုးသားကိုုေတာ့ ဒီစာအုုပ္ထဲမွာ အတိုုင္းသား ျမင္ေနခဲ့ရတယ္။

ဟီလာရီ ေျပာသလိုုဆိုု - နိုုင္ငံေရး တာ၀န္ ေတြ ဆိုုတာ လက္ဆင့္ကမ္း ျပိဳင္ပြဲ လိုုပဲ ၊ ေရွ႕က မျပီးျပတ္ခဲ့တဲ့ တာ၀န္ေတြကိုု ဆက္ထမ္းေဆာင္ ၊ အရင္က မေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြကိုု ေျပာင္းလဲ ရတာ ဆိုုရင္ေတာ့ ၊ ေနာက္ အသစ္ တက္လာတဲ့ နိုုင္ငံျခားေရး ၀န္ၾကီး ဂၽြန္ကယ္ရီ က ၊ အခုု ဘာေတြ ဆက္ လုုပ္ေနေလသလဲ ။ ျပီးခဲ့တဲ့ လ ကမွ ၊ ျမန္မာျပည္ကိုု လာသြားတဲ့ ဂၽြန္ကယ္ရီ ရဲ႕ ခရီးစဥ္က ေတာ့ ၊ သူ႕ေရွ႕က လူေတြလိုု ၊ ျမန္မာျပည္သူေတြ ၾကားထဲ စိတ္၀င္စားမူ မရွိလွဘူး လိုု႕ ေျပာၾက တယ္။ ဂၽြန္ကယ္ရီ ကိုုယ္တိုုင္ကလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ကိုုေတာင္  အေလးအနက္ မထားသလိုု အေျခအေနေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္ ဆိုုတဲ့ ေဖာ္ျပ ေရးသားခ်က္ေတြ ကိုု လဲ ဖတ္မိတယ္။

တကယ္ေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ သမၼတ ျဖစ္ေရး - မျဖစ္ေရး ဆိုုတဲ့ ကိစၥ ဟာ ၊ အေမရိကန္ နိုုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒ ထဲမွာ ၊ သိပ္အေရးပါလွတဲ့ အေၾကာင္း မဟုုတ္ေလာက္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္ ရဲ႕  ျမန္မာျပည္အေပၚ ဆက္ဆံေရး မူ၀ါဒသစ္ ဟာ ၊ တရုုတ္ရဲ႕ ေျခကုုပ္ယူမူ ကိုု တားဆီးဖိုု႕ နဲ႕၊  ေဒသတြင္း ၾသဇာ ထူေထာင္ဖိုု႕  သက္သက္ပဲ ျဖစ္လာမယ္ ဆိုုရင္ေတာ့ ၊ အမ်ိဳးသမီးၾကီး နွစ္ေယာက္ ရဲ႕  ခင္မင္ေလးစားမူေတြ နဲ႕ စခဲ့ု ျပီး ၊ အျဖဴေရာင္ တိုုက္ဆိုုင္မူ နဲ႕  ေလးနက္ ခဲ့တဲ့ ၊ ေႏြးေထြးပြင့္လင္းတဲ့ ရီေမာသံ ေတြနဲ႕  ဖြဲ႕ေနွာင္ျပီးသား ၊ ျမန္မာ့ ဒီမိုုကေရစီ ခရီး အစ ေကာင္းဟာ၊ အေနွာင္း မေသခ်ာ နိုုင္ပါဘူး။ 

တကယ္လိုု႕သာ ၊ အားလံုုးရဲ႕ နွလံုုးသား ဆႏၵ ေတြ အတိုုင္း ၊ လာမဲ့ နွစ္ေတြထဲမွာ  ျမန္မာျပည္ရဲ႕  သမၼတ ဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ျဖစ္လာျပီး ၊ အေမရိကန္ ရဲ႕ သမၼတ ဟာလည္း ၊ ဟီလာရီ ကလင္တန္ ျဖစ္လာခဲ့မယ္ ဆိုုရင္ေတာ့ . . . နွလံုုးသား နဲ႕ လုုပ္တဲ့ နိုုင္ငံေရး ေတြဟာ ၊ စစ္ခရာသံ ေတြ ျပန္လည္ ဆူညံ လာတဲ့ ကမၻာၾကီးထဲမွာ ေမ ွ်ာ္လင့္စရာ လူ႕သမိုုင္းတခုု ျဖစ္လာဦးမွာပါ။

ေကသြယ္
ၾသဂုုတ္ ၃၁ ၊၂၀၁၄

Ref: Hillary Rodham Clinton (2014). Hard Choice.

Weekly Eleven. No-47, Vol-9, Sep 08 2014.

◦

နွလံုုးသား နဲ႕ လုုပ္တဲ့ နိုုင္ငံေရး

ဗမာပညာတတ္မ်ား နဲ႕ စင္ဒရဲလားအတြက္ဖိနပ္တဖက္

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ အေၾကာင္းေရးခဲ့တဲ့ စာေတြထဲက လြန္ခဲ့တဲ့ ၄ နွစ္ ေလာက္က ေရးခဲ့တဲ့ ရီဗ်ဳးေဆာင္းပါးေလး တပုဒ္ပါ။ လက္ရွိ နိုုင္ငံေရး သံုုးသပ္ခ်က္ေတြ အရွိန္အေစာ္အေညွာ္ ေတြ ကိုု ေရွာင္ျပီး၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ေမြးေန႕ ျဖစ္တဲ့ ၁၉  ဇြန္ ၂၀၁၃ Eleven Daily Newspaper မွာ ျပန္လည္တည္းျဖတ္ အသံုုးျပဳထားပါတယ္။

++++++++

တကယ္ေတာ့ ဒီေဆာင္းပါးေလးဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ရဲ႕  Freedom from Fear စာေပါင္းခ်ဳပ္ထဲက ေဒၚစုု ကိုုယ္တိုုင္ ေရးခဲ့တဲ့ Intellectual Life in Burma and India under Colonialism ဆိုုတဲ့ စာတမ္းအေပၚ၊  ဖတ္မိသမ ွ်နဲ႕ ေတြးေတာ နားလည္မိသမ ွ် ကိုု ေ၀မ ွ် ဆင္ျခင္ထားျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီစာတမ္းေလး ရဲ႕ မူရင္း ဇစ္ျမစ္က ဆင္းမလား မွာ ရွိတဲ့ Indian Institute of Advanced Study အတြက္ ေရးသားတင္သြင္း ခဲ့တာ ျဖစ္ျပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ တေယာက္ ျမန္မာျပည္ကိုု ျပန္လာခဲ့ျပီး ခ်ိန္ ၁၉ ၉ ၀ ခုုနွစ္ မွာ မွ ပထမဆံုုး အၾကိမ္ ပံုုနွိပ္ ေဖာ္ျပ ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။

ေဒါက္တာ မိုက္ကယ္အဲရစ္ ေရးတဲ့ အမွာစာမွာေတာ့  ဒီစာတမ္းဟာ သူမ ေရးခဲ့သမွ် သုေတသန စာတမ္းေတြထဲမွာ ၊ အထူးျခား အေျပာင္ေျမာက္ဆံုးျဖစ္ျပီး၊ ျမန္မာ့သမိုင္းနဲ႕ ပတ္သတ္တဲ့ အေျခခံသစ္ တခုကို ေဖာ္ထုပ္ထား ျခင္း ျဖစ္တယ္ ဆိုုတဲ့ ပညာရွင္ေတြရဲ႕ သံုုးသပ္ခ်က္ တခ်ိဳ႕ကိုု  ထဲ့သြင္း ကိုုးကား ထားခဲ့တယ္။

ဗမာျပည္သားေတြရဲ႕ လူမူေရး ဘာသာေရး နိုင္ငံေရး အျမင္ေတြကိုု အေျခခံျပီး၊  မိရိုးဖလာ ဘုုန္းေတာ္ၾကီးသင္ပညာေရးစနစ္ကေန၊ ေခတ္ပညာတတ္ အလႊာေတြ ေပၚထြန္းလာပံု အဆင့္ဆင့္ကိုု ၊ ဟိုး ေရွးဘုရင္ေခတ္ေတြက စလို႕  လြတ္လပ္ေရး ရကာစ အခ်ိန္ထိ ၊ အကိုးအကားေပါင္းမ်ားစြာ နဲ႕  ေလ့လာ သံုုးသပ္ ထားခဲ့တဲ့ စာတမ္း တေစာင္ပါ။

ဗမာျပည္ မွာ၊ ကိုလိုနီ လက္ေအာက္ အရင္ဆံုးက်ေရာက္ခဲ့တဲ့ ေအာက္ျပည္သား မြန္ ၊ ကရင္ နဲ႕ ကမ္းရိုးတမ္းသား ရခိုင္လူမ်ိဳးစု ေတြကေန စျပီးမွ ၊ပညာတတ္လူတန္းစားေတြ ထြန္းကားလာခဲ့ၾကတယ္။  အဲဒီမွာ အဂၤလိပ္ ကိုလိုနီ ဘဂၤလားနယ္ နဲ႕ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြက အမ်ားဆံုး နဲ႕ အရင္ဆံုး ပညာတတ္ၾကျပီး ၊ ယဥ္ေက်းမူ အေစာဆံုး ထြန္းကားခဲ့တဲ့ ၊ မြန္လူမ်ိဳးေတြ ေတာင္ ဒီေလာက္ မမ်ားခဲ့ဘူး လို႕ ဆိုတယ္ ။ ကရင္အုပ္စုကေတာ့ ၊ အေနာက္နိုင္ငံ သာသနာျပဳေတြနဲ႕ ပတ္သတ္ဆက္စပ္ျပီး ၊ မစ္ရွင္ေက်ာင္းေတြက အစျပဳခဲ့တယ္ လို႕ ဆိုတယ္။

အဲဒီ အေျခခံယူဆခ်က္ကိုု ထပ္ခ်ဲ႕ ၾကည့္ျပန္ေတာ့ ၊ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြမွာက ၊ ၾကြယ္၀ ခ်မ္းသာတဲ့ ေျမပိုင္ရွင္ မ်ိဳးရိုး မိသားစုေတြသာ ၊ အဲဒီလိုု ေခတ္ပညာေတြ သင္ ၾကားနိုင္ခဲ့ၾကေပမဲ့ ၊ ကရင္ နဲ႕ မြန္ လူမ်ိဳးေတြမွာ ၾကေတာ့ ၊ မစ္ရွင္ သာသနာျပဳ ေတြက၊  ၾကည့္ရွဳ ေစာင္မတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္၊ ဟိုး ေအာက္ေျခလူတန္းစား လယ္သမား ေတြအထိ သက္ေရာက္ခဲ့တာကို ေတြ႕ရတယ္။ ဥပမာ- ေဒါက္တာ စံစီဖိုးလို မ်ိဳး..ေစာစံဖိုးသင္ တို႕လိုမ်ိဳး။ ေစာဘဦးၾကီးကေတာ့..ေျမရွင္သား လို႕ ဖတ္ဖူးသည္။ YMCA ကို နမူနာယူ ျပီး Christian ေနရာမွာ Buddhist ကို အစားထိုး ဖြ႕ဲစည္း ခဲ့တဲ့ YMBA အသင္းၾကီးကို တည္ေထာင္သူ ဦးေမေအာင္ ဆိုုရင္ ၊  အေစာပိုင္း ပညာတတ္ ရခိုင္ၾကီးေပါ့ ။ မွန္းဆၾကည့္ရတာေတာ့  အဲဒီ ၂၀ရာစု အေစာပိုုင္း ႏွစ္ေတြက ဗုဒၶဘာသာ အစဥ္အလာ ျပင္းထန္တဲ့ ရခိုင္ပညာတတ္ေတြ နဲ႕ ခရစ္ယာန္ဘာသာ သက္၀င္တဲ့ ကရင္ နဲ႕ မြန္ အုုပ္စုုေတြၾကားမွာ ၊ အျပိဳင္အဆိုင္ေလးေတြ ရွိခဲ့ပံု ေပၚပါတယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာပဲ ဗမာျပည္အထက္ပိုင္းက ၊ ဘုရင္စနစ္ကို သံေယာဇဥ္ ရွိတဲ့ သခင္ကိုုယ္ေတာ္မွိဳင္း တိုု႕လိုု ေရွးပညာရွိၾကီးေတြ ကလည္း ေနာက္ထပ္ အုပ္စုတစု ျဖစ္ေနပံုပါ။ ဒီ့ထက္မက ကြဲျပားေနအံုးမဲ့ ပညာတတ္ အုပ္စုေတြလည္း ရွိေနဦးမလားပဲ။

တကယ္ေတာ့ ပညာတတ္လူတန္းစား ဆိုုတာဟာ တိုင္းျပည္တခုရဲ႕  အေတြးအေခၚပိုင္း  နည္းနာနိသယ်ပိုင္း မဟာဗ်ဴဟာပိုင္း ကစလို႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမူတခု (သိုု႕) ေတာ္လွန္ေရးတခုမွာ အေတာ္ၾကီးမားတဲ့ အတိုင္းအတာ တခုထိ အေရးပါ- ပါတယ္။ ပိုအေရးၾကီးတာက အဲဒီ လူတန္းစားက အလႊာတခု သီးသန္႕ ျဖစ္မေနသင့္ပဲ အစိတ္အပိုင္းတခု အျဖစ္ ပါ၀င္ ေနသင့္ တာပါ။

လူမူအေဆာက္အဦတခု နဲ႕ ေခတ္တေခတ္ကို ပံုေဖာ္နိုင္ခဲ့တဲ့ (အဲဒီေခတ္ကဆို) ကိုလိုနီ အေနာက္တိုင္းပညာတတ္ လူတန္းစားေတြဟာ၊ အိႏၵိယမွာေတာ့ ၊ ကံအားေလ်ာ္စြာ နိုင္ငံေရး လွဳပ္ရွားမူေတြနဲ႕ ထပ္တူက်ခဲ့ျပီး ၊ အေရအတြက္ အားျဖင့္လည္း မ်ားျပားခဲ့တယ္လို႕ ဆိုတယ္။ ဗမာျပည္မွာကေတာ့ ၊ အိႏၵိယမွာလို မဟုတ္ပဲ၊ ဖရိုဖရဲ ကြဲျပားေနခဲ့တယ္လို႕၊  ယွဥ္တြဲသံုးသပ္ထားတယ္။ ဇာတိမာန္နဲ႕ ယွဥ္တဲ့ လွဳပ္ရွားမူေတြ ေတာ္လွန္ေရး အသြင္အျပင္ေတြဟာ ၊ ခ်က္ျခင္းလက္ငင္း ျဖစ္ေပၚေျပာင္းလဲ နိုုင္ေပမဲ့၊ အေမ ွ်ာ္အျမင္(vision) ပိုင္းမွာ အားနည္းခဲ့တဲ့ အတြက္ ၊  ေရရွည္ မတည္တံ့ နိုင္ ခဲ့တာ လို႕လည္း ေထာက္ျပထားတယ္။ တည့္မတ္တဲ့ ရပ္တည္ခ်က္ နဲ႕ မွန္ကန္တဲ့ ဦးေဆာင္မူ ကင္းမဲ့ေနတဲ့ အျဖစ္ကို သတိျပဳမိလာတဲ့၊  ၁၉၃၀ ကာလ မ်ိဳးဆက္သစ္ လူငယ္တစု က ၊ နိုုးၾကားေနျပီးသား ဇာတိမာန္ အမ်ိဳးသားေရး စိတ္ဓါတ္ကို ၊ ေခတ္ပညာေရး အေျခခံ နဲ႕  ေပါင္းစပ္ေပးနိုင္ခဲ့တယ္ လို႕  ဆိုပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္က ၊ အိႏၵိယရဲ႕  ညဏ္သစ္ေပၚခ်ိန္ ( Renaissance era ) လွိဳင္းကလည္း ၊ ဗမာလူငယ္ ပညာတတ္ေတြၾကားထဲမွာ အမ်ားၾကီး ရိုက္ခတ္လာတယ္။ တျပိဳင္တည္းလိုမွာပဲ ၊ ကမၻာတလႊားမွာ ေခတ္စားလာတဲ့  လက္၀ဲစာေပ ေတြ ကလည္း ဦးၾကီး ဖာနီဗယ္ရဲ႕ Book Club ကေန တဆင့္၊  အလံုးအရင္း နဲ႕ ၀င္ေရာက္ လာခဲ့ တယ္။ အရမ္းကို နိုးၾကားတက္ၾကြ ေနၾကျပီး  စာေပအယူ၀ါဒေတြ  ငတ္မြတ္ဆာေလာင္ ေနတဲ့ ဗမာလူငယ္ေတြဟာ၊  ေရငတ္တုန္း ေရတြင္းထဲ ျပဳတ္က်သလိုမ်ိဳး ၊ ခြဲျခမ္း စိတ္ျဖာ မေနနိုုင္ၾကေတာ့ပဲ၊ ဆိုုရွယ္လစ္ အယူအဆေတြကိုု အငမ္းမရ သီအိုုရီလိုုက္ ၀ါးျမိဳ မိခဲ့ၾက လိမ့္မယ္ လိုု႕ ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္က မွန္းဆ ထားပါတယ္။

အဲဒီ အခ်ိန္ေတြတုန္းက ၊ ဆင္းရဲမြဲေတမူ သိပ္အဆိုး၀ါးၾကီး မရွိလွသလိုု ၊ ဇာတ္အနိမ့္ အျမင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမူလည္း မရွိလွတဲ့ ၊ ဗုဒၶဘာသာ အေျခခံတန္ဖိုးေတြနဲ႕ အသားက် ေနတဲ့ ဗမာ့ လူမူအဖြ႕ဲအစည္းဟာ၊ မာ့ခ္ဇ္ဆိုရွယ္လစ္၀ါဒၾကီး နဲ႕ အလိုုအေလ်ာက္ ေပါင္းစပ္ပတ္သတ္သြားစရာ အေၾကာင္းလည္း ရွိမေနခဲ့ဖူး လိုု႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္က ယူဆခဲ့တယ္။

တကယ္ေတာ့၊ အဲဒီအခ်ိန္က လွဳပ္ရွားမူေတြရဲ႕  ေခါင္းေဆာင္ေနရာကို ေရာက္ေနၾကတဲ့ လူငယ္တစုဟာ၊ စက္ရံုတရုံကေန တလိုုင္းတည္း တအုုပ္စုုတည္း ထုတ္လုုပ္ လိုက္တဲ့ ကားအသစ္ကေလးေတြလို ၊ ပညာေရးစနစ္ တခုထဲကပဲ ၊ ဒီစာေပ ဒီအေျခခံ ေတြနဲ႕ ။ တေျမထဲမွာ တမိုးထဲ တျခံထဲက ပြင့္လိုက္တဲ့ ပန္းကေလးေတြလို  ဒီမ်ိဳးေစ့ ဒီအရြယ္ ဒီအေသြးအေရာင္ေတြနဲ႕ တကယ့္ လက္ေရြးစင္ အုပ္စုေလး တခုပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ကေတာ့ ၊ မွိဳင္းရဲ႕ ဇာတိမာန္ေတြ ကိန္းေအာင္းရင္း ၊ ေခတ္စမ္း စာေပ ရ႕ဲ လွပ ခန္႕ညားမူေတြ ထပ္ဆင့္ သြန္းေလာင္းထားခံရတဲ့ လူငယ္ေတြ လို႕ လည္း အနုုပညာ စာေပ ရွဳေထာင့္ကေန ေစာင္းငဲ့ၾကည့္ထားျပန္ပါေသးတယ္။ နာမည္ေတြ အားျဖင့္ ၊ ေအာင္ဆန္း ( ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း) စိုး ( သခင္စိုး) နု ( ဦးနု) သန္းထြန္း ( သခင္ သန္းထြန္း) နဲ႕  သိန္းေဖျမင့္ တို႕ကို ဆြဲထုပ္ ျပထား ပါတယ္။

“စိုး” ကေတာ့ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒ ကို ဗမာမူ ျပဳျပီး၊  ဗုဒၶစာေပနဲ႕ ဖလွယ္ ျပန္ယူ ဖန္တီးခဲ့တဲ့ သူ။ “နုု” ကေတာ့၊  ဗုဒၶဘာသာ အလြန္အကၽြံ သက္၀င္ကိုးကြယ္သူ ျဖစ္တဲ့ အေလ်ာက္ ၊ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒ နဲ႕ ဗုဒၶဘာသာဟာ ဘယ္လိုမွ တြဲစပ္လို႕ မရဘူးလို႕ ၊ ေတာက္ေလွ်ာက္ ေျပာဆို သက္ေသျပခဲ့တဲ့သူ။ သူတို႕ အားလံုးဟာ လက္၀ဲ၀ါဒကို အနည္း နဲ႕ အမ်ား ေလးစား နာခံ ၾကသူေတြ ျဖစ္တဲ့အတိုင္း ၊ ေအာင္ဆန္း သန္းထြန္း နဲ႕ သိန္းေဖျမင့္ တို႕ကလည္း လြတ္လပ္လာမဲ့ ဗမာျပည္အတြက္ အမ်ိဳးသားေရး စိတ္ဓါတ္ အေျခခံ နဲ႕ ကိုက္ညီမဲ့ အယူ၀ါဒတခုကို ရွာေဖြ ေနခဲ့ ၾကတယ္ လို႕  ဆိုတယ္။ သိန္းေဖျမင့္ကို ေတာ့ ၊ စာေပဖန္တီးမူ အတတ္မွာ  ပါရမီထူးသူအျဖစ္ ပံုေဖာ္ထားျပီး သူ႕ရဲ႕ နံမယ္ေက်ာ္ `သပိတ္ေမွာက္ေက်ာင္းသား´ ထဲက စိတ္ေစတနာတခု ကို ေကာက္နုတ္ျပ ထားပါတယ္။ သခင္ကိုယ္ေတာ္မွိဳင္းရဲ႕ ဗမာ့ ေရွးစာေပေတြကို ေလ့လာ လိုက္စားသင့္သလို  အဂၤလိပ္ဘာသာ စာအုပ္ေကာင္းေတြကိုလည္း ဖတ္ရွဳၾကဖို႕  ဆိုတာ မ်ိဳးပါ။

အဲဒီအထဲကမွ “နုု” “စိုး” နဲ႕ “သန္းထြန္း” တို႕ စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့ၾကတဲ့ ၊ နဂါးနီ စာအုပ္အသင္းၾကီး အေၾကာင္းကိုလည္း စိတ္၀င္စား ခ်ီးက်ဴးဖြယ္ရာ ဖတ္ရွဳ လိုက္ရပါေသးတယ္။ ဒါဟာလည္း ဦးၾကီးဖာနီဗယ္ရဲ႕ စာအုပ္ အသင္း ဆီက ရလာတဲ့၊  အားက်အတုယူမူ တခု ျဖစ္ေနမွာပါ။ အဲဒီ နဂါးနီစာအုပ္အသင္းၾကီးကေန ၊စာအုပ္ေပါင္း (၁၀၁)အုပ္ကို ၾကီးၾကပ္ထုပ္ေ၀ခဲ့ျပီး၊ အဲဒီစာအုပ္ေတြဟာ ၊ လြတ္လပ္ေရးရျပီးစ ဗမာျပည္ၾကီးကို အမ်ားၾကီး ထုုဆစ္ပံုေဖာ္ခဲ့ လိမ့္မယ္လို႕လည္း ယူဆ မိပါတယ္။

အယူ၀ါဒ နဲ႕ စိတ္ႏွလံုးကို တံခါးဖြင့္ထားတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အပါအ၀င္ လူငယ္ ေခါင္းေဆာင္တခ်ိဳ႕ဟာ၊  ေနာက္ပိုင္းမွာ အစြန္းေရာက္လာနိုင္တဲ့ ဗမာလူမ်ိဳးၾကီး၀ါဒ(racial chauvinism)ရဲ႕ အႏၱရယ္ၾကီးပံုကို ျပန္လွန္ သံုးသပ္မိၾကျပီး၊ အရွိန္ေလွ်ာ့ဖို႕ ၾကိဳးစားခဲ့ၾက ပါေသးတယ္။ သူတို႕ေတြ အပါအ၀င္ တတိုင္းျပည္လံုးရဲ႕ ေသြးေတြကို ဆူပြက္ေစခဲ့တဲ့  “တို႕ဗမာအစည္းအရံုးၾကီး” ရဲ႕ ဟစ္ေၾကြးသံ ျဖစ္တဲ့၊ `ဗမာစာသည္ တို႕စာ..ဗမာစကားသည္ တို႕စကား..´ ဆိုတာကိုလည္း စာတမ္းမွာ အျပဳသေဘာ ေထာက္ျပထားပါတယ္။ လူမ်ိဳးစု အေရးေတြကို အရွည္ျမင္လာၾကျပီး `ဗမာလူမ်ိဳး´ အတြက္တင္ မဟုတ္ပဲ `ဗမာျပည္မွာေနထိုင္ေသာ လူအားလံုး အတြက္´ ဆိုတဲ့ အယူအဆကို အတိုင္းအတာ တခုအထိ ျပန္ထူေထာင္ လာနိုင္ေပမဲ့၊ ဗမာစာ(စကား) ကေတာ့ တခုတည္းေသာ အဓိကဘာသာအျဖစ္ တည္ရွိလာခဲ့တာ  အခုတိုင္ပါပဲ။

အဲဒီေနရာမွာ အေကာင္း-အဆိုး ဆုိတာထက္၊ ယထ်ဘူတက်က် သံုးသပ္ ျပထားတဲ့ အခ်က္တခ်က္က၊ ဗမာျပည္လိုပဲ လူမ်ိဳးစု ဘာသာစကားေတြ ကြဲျပားလွတဲ့ အိႏၵိယ မွာေတာ့ ၊ အဂၤလိပ္စာကို ရံုးသံုး ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္း(ျဖစ္ေနျခင္း)ဟာ၊ ညီညြတ္မူအတြက္ အားသာခ်က္ တခု ျဖစ္လာခဲ့တယ္  တဲ့။ အဲဒီလို ဘာသာစကား ကြဲျပားမူ ျပသာနာကို၊ အိႏၵိယက အဂၤလိပ္စာ ၾကားခံ သံုးရင္း ေျဖရွင္း နိုင္ခဲ့သလို၊ သူတို႕ရဲ႕ ရိုးရာအစဥ္အလာ ဇာတ္ျမင့္ ဦးစားေပးတဲ့ ယဥ္ေက်းမူ ေၾကာင့္၊ လူမူဆက္ဆံေရးရွဳေထာင့္ သက္သက္က ၾကည့္ရင္ အဂၤလိပ္ေတြရဲ႕  ဦးေဆာင္ အုပ္ခ်ဳပ္မူနဲ႕ အလြမ္းသင့္ ခဲ့တယ္ လို႕ သံုုးသပ္ထားတယ္။ တျပိဳင္တည္းမွာပဲ၊ အထက္တန္းစား လက္ခံတဲ့ အယူအဆ (Elitism)ကလည္း လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ ရွိေန ခဲ့တယ္။ လြတ္လပ္ေရး ၾကိဳးပမ္းမူ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဟာလည္း ၊ အဲဒီ လူတန္းစား ထဲ ကပဲ ၊ ေပၚထြက္လာခဲ့တယ္ ဆိုတာကိုလည္း ၊ ေထာက္ျပ ထားျပန္တယ္။

အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဗမာျပည္မွာေတာ့ သာတူညီမွ်စနစ္ (Egalitarian)ေၾကာင့္ ၊လူတန္းစား တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းထန္ခဲ့တယ္။ ျဖစ္ခ်င္ေတာ့လည္း၊ အဲဒီလို လူ႕မလိုင္ ေခတ္ပညာတတ္ လူတန္းစားေတြက ၊ အစပိုင္းကာလေတြမွာ ၊ ေအာက္ေျခလြတ္ျပီး ၊ဗမာ့ေရွးထံုး စဥ္လာစာေပေတြကို မ်က္ကြယ္ျပဳခဲ့တာေၾကာင့္၊ အထက္တန္းစားမုန္းတီးေရး စိတ္ဓါတ္က ပိုလို႕ ျပင္းထန္လာျပီး ၊ အျခင္းျခင္း ေ၀းကြာခဲ့ၾကရတယ္။ ေနာက္ပိုင္းေခတ္ ၁၉၃၀ကာလ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္တစုရဲ႕ ညဏ္အသိ စိတ္ခြန္္အားေတြနဲ႕ ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ဖို႕ ၾကိဳးစားခဲ့ၾကေပမဲ့၊  တကယ့္တကယ္မွာေတာ့ ၊ လူတန္းစားစိတ္ဓါတ္ အေျခခံက လူပီသတဲ့ လူေတြ ၾကားထဲမွာ ၊ သိသိသာသာ တမ်ိဳး  မသိမသာ တနည္း ရွိေနခဲ့ ေတာ့တာပါပဲ။

အဲဒါေတြအားလံုးရဲ႕ ရလဒ္ဆိုးကို၊ ပမာေဆာင္ျပီး အနွစ္ခ်ဳပ္ထားပံုုက၊ အိႏိၵယမွာ အဲဒီလို လူတန္းစား ကြာဟခ်က္ကို လက္ခံ ထားခဲ့တာေၾကာင့္၊ အဲဒီ“အဟ” ၾကီးက အိုင္းအနာၾကီးလို က်ယ္သထက္က်ယ္လာခဲ့ျပီး Renaissance အယူအဆေတြနဲ႕ တိုးတက္ ေျပာင္းလဲမူေတြကို ေရရွည္ ထိန္းမထားနိုင္ခဲ့ေတာ့ဘူး ။ ဗမာျပည္မွာလည္း (Elite)ဆိုတဲ့ ပညာတတ္လူတန္းစားတရပ္ရဲ႕ တန္ဖိုးကို ျပည့္ျပည့္၀၀ အသံုးမခ် နိုင္ခဲ့တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္၊ ေအာင္ျမင္သင့္သေလာက္ မေအာင္ျမင္ပဲ ျဖစ္ခဲ့ရတယ္ လိုု႕ စာတမ္းကိုု မ ွ်မ ွ်တတ အဆံုုးသပ္ထားခဲ့တယ္။

စူးရွ သေလာက္ နက္နဲ လွတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ရဲ႕ စာတမ္း ကိုု ၾကိဳးစားပမ္းစား ဖတ္ျပီးသြားတဲ့ အခါမွာ၊ ၁၉ ၃၀ ခုုနွစ္ကာလ ကိုုလိုုနီစနစ္ေအာက္က ဗမာျပည္ၾကီးရဲ႕  အေငြ႕အသက္ သမိုုင္းပံုုရိပ္ေတြက ၂၀၀၀ျပည့္လြန္ကာလ ဒီမိုုကေရစီကိုု သြားၾကမယ္ ဆိုုတဲ့ ဗမာျပည္ၾကီးရဲ႕ လူမူဘ၀ ေၾကးမံုုျပင္ေတြေပၚမွာလည္း တဖိတ္ဖိတ္လက္ေနတုုန္း အရိပ္ေတြက ဆက္စပ္ေနတုုန္း ပါပဲလား လိုု႕ ေတြးေနမိတယ္။ အေနာက္တိုုင္း ပညာရွင္တခ်ိဳ႕ တင္စား သံုုးနွံဳး ခဲ့သလိုု ၊ တကယ္ပဲ ဗမာ့လူမူ အဖြဲ႕အစည္းၾကီးဟာ သူနဲ႕ တန္မဲ့ ေရႊဖိနပ္တရံ မရနိုင္ေသးတဲ့ စင္ဒရဲလား မင္းသမီးေလးလို ညီအမေတြ အိမ္နီးခ်င္းနိုင္ငံေတြ ၾကားထဲမွာ ၊ ၀မ္းနည္း အားငယ္စရာေတြနဲ႕  ျပည့္ႏွက္ ေနတုုန္းပဲလား.. ဆိုုတဲ့ သံသယကိုု ေတာ့၊  ေမ ွ်ာ္လင့္စိတ္တခုုနဲ႕  ေျခဖ်က္ၾကည့္ေနမိေတာ့တယ္။

ေကသြယ္

Ref: Intellectural Life in Burma and Indaia under Colonialism, Freedom from Fear by Aung San Suu Kyi

◦

ဗမာပညာတတ္မ်ား နဲ႕ စင္ဒရဲလားအတြက္ဖိနပ္တဖက္

ေလေဘးထည္နိုင္ငံေရး

အေျပာင္းအလဲ ေတြက၊ ေလမုန္တိုင္း တခု လို။

ေျပာရရင္ေတာ့.. ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚ ေဒသ ကို တညတည္း နဲ႕ မထင္မွတ္ထားပဲ ၀င္ေမႊသြားတဲ့ နာဂစ္ မုန္တိုင္းလိုပါပဲ။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ နိင္ငံေရး နယ္နမိတ္ တေလွ်ာက္၊ တနွစ္ေလာက္ အတြင္းမွာပဲ၊ မထင္မွတ္ရခက္.. ထင္မွတ္ရခက္ စြာ၊ ၀င္ေရာက္တိုက္ခတ္ ေနေလ ခဲ့ သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႕ ဦးသိန္းစိန္ ရဲ႕ ေတြ႕ဆံုမူ။ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ အလွည့္အေျပာင္း။ အဲ့ဒီေနာက္မွာ၊ ၂၀၀၈ အေျခခံ ဥပေဒ ၾကီး၊ ဖြင့္ထြား စြင့္ကား လာျခင္း။ မေၾကာက္တရား ေတြ ထမ္းပိုးလို႕၊ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာတဲ့၊ နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား မ်ား။ အေၾကာက္တရားေတြ ခ၀ါခ် နိုင္လာတဲ့၊ (ေဒၚစုေျပာသလို )တမိုင္ေလာက္ေ၀း သူ မ်ား ရဲ႕ အုတ္ေအာ္ေသာင္းနင္း တက္ၾကြမူ မ်ား။ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ေသာ လႊတ္ေတာ္ အမတ္မ်ား။ ေရြးခ်ယ္စရာ နည္းပါးေသာ၊ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား။ ။ ၈၈ မူလ လက္ေဟာင္း မ်ား.. လက္က်န္မ်ား.. လက္သစ္မ်ား။ ျပည္ေတာ္၀င္မ်ား.. ပါတီ၀င္မ်ား စသည္ျဖင့္၊ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရး ၾကီး ျပန္လည္ အသက္၀င္ လွဳပ္ရွား လာခဲ့သည္။

ျမန္မာျပည္ တ၀ွမ္းလံုးက၊ နိုင္ငံေရး နိုးၾကားလာမူ ေတြ ကလည္း၊ တရက္တေလ ေတာင္ မနားေတာ့ ေလာက္ေအာင္၊ သတင္းမ်ားက ဖတ္လို႕မကုန္။ လိုက္လို႕ မကုန္။

ရခိုင္အေရး။ ျမစ္ဆံုအေရး။ ေက်ာင္းသားသမဂၢ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ျပန္ဖြင့္ေရး။ ကခ်င္ဒုကၡသည္အေရး။ ရခိုင္ ဒုကၡသည္အေရး။ လက္ပေတာင္းေတာင္ အေရး၊ စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္အေရး က အစ သမၼတေထာက္ခံေရး၊ သမၼတ ၾကိဳဆိုေရး အထိ ‘တို႕အေရး’ ေတြ တိုးတက္ မ်ားျပားလာသည္။ လွဳပ္ရွား တက္ၾကြသူေတြကလည္း အျဖဴေရာင္ တြဲလက္၊ ခရမး္ေရာင္ကြန္ယက္၊ အျပာေရာင္ တီရွပ္၊ အစိမ္းေရာင္ ပေရာဂ်က္ ဆိုျပီး၊ ပန္းနေရာင္ ဒီမိုကေရစီ ေနာက္ခံ ပန္းခ်ီကားေပၚမွာ အေရာင္စံုစံု စုပ္ခ်က္ၾကမ္းၾကမ္း နွင့္ ခပ္သြက္သြက္ ေဆးစက္ျခယ္ ၾကေလသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ ရဲ႕ နိုင္ငံေရး ေရခ်ိန္တက္ေနပံု က.. နိုင္ငံ နယ္နမိတ္ကိုေတာင္ ေက်ာ္လို႕။ ဥေရာပ အေမရိကန္ ကမၻာတလႊားက၊ လွဳပ္လွဳပ္ရွားရွား ၀မ္းသာအယ္လဲ ျဖစ္ၾကရ တဲ့၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ရဲ႕ ျပည္ပ ခရီးစဥ္ၾကီးေတြ၊ မိန္႕ခြန္းေတြ၊ ေမးခြန္းေတြ ။

အဲဒီ မိန္႕ခြန္းေတြ လိုပဲ၊ ျမန္မာျပည္ အေၾကာင္း ထဲ့ေျပာသြားတဲ့၊ သမၼတ အိုဘားမား ရဲ႕ ကုလသမဂၢ အဖြင့္ မိန္႕ခြန္း။ အီရန္ သမၼတ အမဒင္နာဂ်ပ္ နဲ႕ အျပိဳင္၊ ကမၻာက စိတ္၀င္တစား နားေထာင္ လိုက္ရတဲ့၊ ျမန္မာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ရဲ႕ မိန္႕ခြန္း။ လူေတြ မလည္း၊ ဒီရက္ေတြမွာ၊ မိန္႕ခြန္းေတြ မထပ္ေအာင္ မျပတ္ေအာင္ နားေထာင္ရင္း၊ မိန္႕မိန္႕မူးမူးေတြပင္ ျဖစ္ လု မတတ္။

လိွဳင္းလူး သလို မိန္႕မူး ေနရတာက၊ ျမန္မာျပည္ အေပၚ ပိတ္ဆို႕ အေရးယူမူ ေတြက၊ အကန္႕အသက္ နဲ႕ ျဖစ္သြားလိုက္၊ တ၀က္ပြင့္သြားလိုက္၊ တေပါက္ပြင့္သြားလိုက္.. အျပည့္ ပြင့္သြားလိုက္ နဲ႕ ၊ ေခါင္းမူးေအာင္ လိုက္ဖတ္ေနရသည္။

နွစ္ေပါင္း နွစ္ဆယ္ေလာက္ ပိတ္ဆို႕ခံထား ခဲ့ရတဲ့၊ ကမၻာေက်ာ္ ယံုၾကည္ခ်က္ အက်ဥ္းသူၾကီး က၊ ပိတ္ဆို႕မူေတြ ဖြင့္ေပးဖို႕၊ ေျပရာေျပေၾကာင္း ေဆာ္ၾသ ေဆာင္ရြက္ေပး ခဲ့ တာကိုပဲ၊ သူတို႕ ကိုယ္တိုင္ သြား ေျပာဆို လာခဲ့ လိုက္ လိုလို ။ တကမၻာလံုးက ၾကည္ညိဳ ခ်စ္ခင္ ေလးစား ယံုၾကည္ ရတဲ့ မ်က္နွာတခု ကို ေထာက္ျပီး၊ ‘ယံုၾကည္ပါတယ္’ လို႕ ဆို လို႕၊ အဖက္လုပ္ ဆက္ဆံ ခံ ရတာကိုပဲ၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရး နိုဘယ္ဆုေတာင္ ရေတာ့မလိုလို ။ နယူးေယာက္ကို တကူးတက ျပန္လာေပး ရတဲ့၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကိုပဲ၊ အာဏာပါ၀ါ နဲ႕ ၾကိမ္စၾကာ ရိုက္ေခၚသလိုလို၊ သူတို႕ကို ပဲ ခရီးဦး ဂါရ၀ လာျပဳသလိုလို ။ လိုလို ေတြ မ်ားလြန္းေနသည္။

" နိုင္ငံေတာ္ သမတၾကီးကို အမၾကီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က လာျပီးေတာ့ ဂရိ လုပ္တာပါ..ေနာ္..အရင္တုန္းကလို မဟုတ္ဘူး....က်ေနာ္တို႕က..အရင္တုန္းက မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္တဲ့အလုပ္မလုပ္ဘူး ခုေတာ့ ေမာင္နွမလိုပဲ လာတယ္ နွဳတ္ဆက္ေတြ႕ဆံုၾကတယ္..."

ဆိုတဲ့ သမၼတရံုး၀န္ၾကီး ဦးစိုးသိန္း - ရဲ႕ RFA အင္တာဗ်ဳးက၊ ဘာလိုေနမွန္းမသိေသာ၊ ဘာလိုလို ။

စစ္သားေတြကို လူတေယာက္ျခင္း အျဖစ္ မျမင္ပဲ၊ စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ လို႕ပဲ ျမင္ပံု ရတဲ့၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဟာ၊  ‘က်မ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို သေဘာက်ပါတယ္’   လို႕ ေျဖ လိုက္ လို႕ စီအန္အန္ သတင္းေထာက္ အမန္ပြါ အံ့ၾသတၾကီး ျဖစ္သြားရသလို၊ လူအေတာ္မ်ားမ်ားလည္း ျဖစ္ခဲ့ ၾကပါသည္။ ဘာပဲ ျဖစ္ျဖစ္… ဟီလာရီ ကလင္တန္ ေျပာသလို၊ လူသတ္သမားေတြ လို႕ေတာင္ ေခၚလို႕ရတယ္ ဆိုတဲ့ တခ်ိန္က အာဏာရွင္ေတြ နဲ႕ အခုအခ်ိန္မွာ အလုပ္ တြဲ လုပ္ဖို႕ သေဘာထား ၾကီးၾကီး ထားတဲ့၊ က်င့္၀တ္သိကၡာအျပည့္ နဲ႕ ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ ကို၊ အားလံုး ၀န္းရံ ေထာက္ခံ ဖို႕သာပင္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က၊ စစ္ဗိုလ္ စစ္သားေတြ မတရားခဲ့တာကို မတရားခဲ့တဲ့ အတိုင္း၊ ေထာက္ျပ ေျပာခဲ့သလို၊ စစ္ဗိုလ္စစ္သားေတြ အေပၚမွာ သူ သံေယာဇဥ္ ရွိတာကိုလည္း၊ အခါအခြင့္သင့္ တိုင္း၊ ေျပာေလ့ ရွိသည္ပင္။ သူမ ဖက္က၊ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္ နဲ႕ ပတ္သတ္သမွ် အေပၚမွာ၊ ေဟာင္းေဟာင္း သစ္သစ္ ေကာင္းေကာင္း ဆိုးဆိုး၊ တဖက္သတ္ ေမတၱာနဲ႕၊ ခြင့္လႊတ္ေပး.. လက္ကမ္းေပး ေန ေပမဲ့၊ တဖက္က၊ စစ္ဗိုလ္ၾကီး ေတြ တျဖစ္လဲ၊ သမၼတၾကီး ေတြ၊ ၀န္ၾကီးေတြ ကေရာ..။

တကယ္ေတာ့ သူတို႕ေတြ လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကို မေလးစား အားမက်ပဲ ေနမယ္ မဟုတ္ပါဘူး။ အနည္းဆံုးေတာ့၊ ဗိုလ္မွဴး ေအာင္လင္းထြတ္ ေဖာ္ေကာင္ လုပ္ သလို၊ ဒီအမ်ိဳးသမီး မလြယ္ဘူး ဆုိတာမ်ိဳး ၊ အရွိန္အ၀ါ ကို လန္႕ၾကမွာေတာ့ ေသခ်ာသည္။ အရင္တုန္းက မ်က္နွာခ်င္း မဆိုင္ခဲ့တဲ့ သူ ကို၊ အခု မ်က္နွာခ်င္း ဆိုင္တဲ့ အခါ၊ ဘယ္ေလာက္ ရိုးသားမူ နဲ႕ အမွန္တရား နဲ႕ ဆက္ဆံ ၾက မလဲ။ မစု ပိန္သြားတယ္ ဆိုတာေလာက္ နဲ႕ ေတာ့ ရိုးသားတယ္ မဆို နိုင္ေပ။

ဘီဘီစီ သတင္းသမား စတီဖင္ ေဆာ့ကာ က ေတာ့ျဖင့္၊ ဦးသိန္းစိန္ ရဲ႕ အသံခပ္တိမ္တိမ္ ထဲ ကို၊ ခၽြန္ျမ တဲ့ ေမးခြန္းေတြ နဲ႕ ခပ္နက္နက္ တူးဆြ ရွာေဖြ ခဲ့သည္။ ဆယ္စုနွစ္ နွစ္ခု စာေလာက္ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ ခံခဲ့ရတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႕ တကြ ၊ နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ၊ အက်ဥ္းေထာင္ေတြမွာ၊ အျပင္မွာ ဘ၀ ေတြ ေက်ပ်က္ ခဲ့ရတဲ့ ျပည္သူ ေတြ အေပၚ ေတာင္းပန္ဖို႕ ရွိပါသလား တဲ့။ အားလံုး ကိုယ့္အလုပ္ ကိုယ္လုပ္ၾကတာပါပဲ ဆိုတဲ့ အေျဖက၊ ေတာင္းပန္စရာ မလိုဘူး ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ ။  စတီဖင္က စကားလံုး ေျပာင္းသံုးသည္။ ေတာင္းပန္ဖုိ႕ မလို ရင္၊ ေနာင္တ ေရာ မရ မိဘူးလား တဲ့။ ဒီမိုကေရစီ အစစ္ဆီ ကို တကယ္သာ သြားၾကေတာ့မယ္ ဆိုရင္၊ ျဖစ္ျပီးခဲ့တဲ့ အမွားအယြင္းေတြ အေပၚမွာ၊  ေနာင္တ ရဖို႕ မရွိဘူးလား တဲ့။ တလံုးျခင္း ပီသ စြာ ေမးလိုက္တဲ့ ေမးခြန္းေတြက၊ စူးရွပါေပ့။ အားရစရာ ေကာင္းပါေပ့

ဒါေပမဲ့ သမၼတ ရဲ႕ အေျဖေတြကေတာ့  မရဲ၀ံ့ပါ။ အားရစရာ မေကာင္းခဲ့ပါ။ အမွန္တရားကို မေဖာ္ျပ နိုင္တဲ့၊ မ၀န္ခံ ရဲတဲ့၊ ေ၀့လည္ေၾကာင္ပတ္ အသံအက္အက္ အေျဖမ်ားသာ။ ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ျခင္း ဆိုတဲ့ ပန္းတိုင္ တခု ဆီ ကို ေရာက္ဖို႕၊ အျပစ္ေျဖ ၀န္ခံ ျခင္း နဲ႕၊ ေက်ေအး လက္ခံ ျခင္း ဆိုတဲ့ အဆင့္ေတြ မပါပဲ သြားလို႕ မရ ဘူး ဆိုတာကို၊ အားလံုး ေမ့မ်ား ေနၾကျပီလား။ တဖက္က ေမ့ခ်င္ေယာင္ေဆာင္ ေနတာကို၊ တဖက္က လည္း ေတာင္းဆို ဖို႕ မ၀ံ့မသာ ျဖစ္ေနေလ ေရာ့သလား။

ဘီဘီစီ ျမန္မာပိုင္း အစီအစဥ္ တာ၀န္ရွိသူ ေဒၚတင္ထားေဆြ ရဲ႕ ေမးခြန္းေတြကလည္း၊ တာ၀န္ေက်ေက် ရဲရဲတင္းတင္း ၊ လူ႕အခြင့္အေရး ကိစၥ ကို မီးေမာင္းထိုး သြားသည္။ သို႕ေပမဲ့၊ မီးေမာင္းကို အၾကည့္လႊဲ သြားသူကေတာ့ ၊ က်ေနာ္ အခုန ေျပာခဲ့သလို.. နွင့္ပင္၊ ျပီးသြား ခဲ့သည္။

အေျဖရခက္တဲ့ ေမးခြန္းေတြ တဲ့။ ဟုတ္ပါတယ္။ အမွန္တရား နဲ႕ တရားမွ်တမူ ကေန ကင္းကြာေနခဲ့တဲ့ လူတစု အတြက္၊ ရိုးသားမူ နဲ႕ ၀န္ခံမူ မပါရင္ ေျဖလို႕ကို မရနိုင္ တဲ့ သိပ္ကို ခက္တဲ့ ေမးခြန္းေတြ မို႕၊ တကယ္ဆိုရင္၊ ဘာေမးခြန္းမွ အေမးမခံပဲ၊ အရင္တုန္းက၊ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးလို၊ အသံတိတ္ေနတာ က ပဲ၊ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အခုေတာင္၊ သမၼတ ကို၊ ဘီဘီစီ က မေမးခင္မွာ၊ ေဘးမွာ ၀ိုင္းရံ ေနတဲ့ အရာရွိေတြထဲက၊ အဆင့္ျမင့္ ျမန္မာ အၾကံေပး တေယာက္က၊ သူ႕ ကို ခပ္လွမ္းလွမ္း ကို ခဏ ေခၚသြားျပီး၊ အကယ္လို႕ ေမးခြန္းေတြကို မၾကိဳက္လို႕ ရွိရင္ သမၼတကို မေျဖခိုင္းဘူး… လို႕ ေစ်းစစ္ တဲ့ အေၾကာင္း၊ စတီဖင္ ေဆာ့ကာ က၊ “ ျဖစ္နိုင္ေခ် မရွိေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမား” ဆိုတဲ့၊ ေဆာင္းပါး အတို တပုဒ္မွာ ေရးသားထားပါတယ္။ ဒါဆို.. သမၼတ ကို အၾကံေပး တေယာက္က ထိန္းခ်ဳပ္ နိုင္ ခြင့္ ရွိတယ္ တဲ့ လား။

RFA အစီအစဥ္ကေန .. “ ဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဆိုလည္း ခင္ဗ်ားတို႕ သိတဲ့ အတိုင္း .. အႏွစ္ နွစ္ဆယ္လံုး ေတာက္ေလွ်ာက္ ဆန္႕က်င္ေနခဲ့တဲ့ အေနအထားကေန…” ဆိုတဲ့ အေျဖ တပိုင္းတစ ဟာ၊ ဆီသုတ္ထားပါတယ္ ဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြ ထဲကေန၊ ကြက္က်န္ ခဲ့တာ မ်ားလား။ ျပည္သူေတြ တခဲနက္ ဆႏၵျပဳ ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ … လို႕ ေရာ၊ ဘယ္လို ယံုၾကည္မူ နဲ႕ ရဲရဲတင္းတင္း ေျပာနိုင္ ခဲ့ တာလည္း ။ နာဂစ္ ကာလ ျပည္သူေတြ ရဲ႕ တခဲနက္ နာက်င္မူ ေတြ ကုိ မ်ား၊ အသံုးအနွံဳး လြဲ ခဲ့ ေလသလား။ ေသြးထြက္သံယို မရွိ တဲ့ ျငိမ္းျငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း စိမ္းစိမ္းလန္းလန္း ေျပာင္းလဲမူ ျဖစ္စဥ္ လို႕ ကမၻာက အေတာ္မ်ားမ်ား မ်က္စိ လွ်မ္း ေျပာေနသလို၊ သမၼတ လည္း၊ မ်က္စိလွ်မ္း ပံု ရပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကေတာ့ ဒီေနရာမွာ မ်က္စိ မလွ်မ္းသလို၊ သတိ လည္း မေမ့ ခဲ့ပါဘူး။ အခု အေျပာင္းအလဲ ဟာ ၁၉၈၈ ကတည္းက စတင္ခဲ့တာ ျဖစ္ျပီး၊ ၾကားထဲမွာ ၂၀၀၇ ခုနွစ္ သံဃာေတာ္လွန္ေရး ကိုလည္း ထဲ့တြက္ ရမွာ ျဖစ္တဲ့ အတြက္၊ ေသြးထြက္သံယို မူ မရွိဘူး ဆိုတာ၊ မဟုတ္ပါဘူး လို႕… ကိုလံဘီယာ တကၠသိုလ္က အေမးအေျဖ တခု မွာ၊ အတိအလင္းကို ေထာက္ျပ သြားခဲ့သည္။

ဘီဘီစီ သတင္းေထာက္ ေခါင္းစဥ္ေပးထားသလို.. ျဖစ္နိုင္ေခ် မရွိတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး သမား လား.. ေနာက္ျပန္မဆုတ္ေတာ့မဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ျဖစ္စဥ္ ေတြလား ဆိုတာကေတာ့၊ မိမိ သေဘာ ဆႏၵရွိသလို သံုးသပ္ၾကည့္ ၾက ဖို႕ပင္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ေတာ့ ေျပာသည္ ။ အခု ျဖစ္စဥ္ေတြ ကို လူေတြ သံသယ ရွိေနမယ္ဆိုတာ နားလည္ လက္ခံ လို႕ရပါတယ္.. အၾကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ အလိမ္ခံခဲ့ရတာေတြ လည္း ရွိခဲ့တယ္. ဒါေပမဲ့၊ အဲဒီ သံသယ ေတြက၊ ေရွ႕ဆက္ရမဲ့ လမ္းခရီး အတြက္ အေႏွာင့္အယွက္ အဟန္႕အတားေတြ မျဖစ္သင့္ဘူး .. ဆိုတဲ့ သေဘာထား ေပးထား ေလ ေတာ့…ကဲ..ဘာတတ္နိုင္မလဲ.. ဒီလိုပဲ တေရြ႕ေရြ႕ တိုး ျပီး၊ ဒီမိုကေရစီ ကို ခ်ဲ႕ထြင္ သြား ၾက ယံုသာ။

ဘာပဲ ျဖစ္ျဖစ္.. တို႕တာ၀န္ အေရးသံုးပါးကို ေလွ်ာ္ဖြပ္ မီးပူ တိုက္ထားတဲ့ အေဟာင္းထည္ စကားလံုး..သေဘာထား အျမင္ ေတြ ၾကားထဲမွာ၊ ပိုက္စိပ္တိုက္ ရွာ နိုင္ရင္ေတာ့၊ အသစ္နီးပါး ေကာင္းလွတဲ့၊ အေဟာင္းထည္ေလး တခ်ိဳ႕ ရခ်င္ ရ နိုင္ မည္ လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ပါ ေသး သည္။ ခပ္လတ္လတ္ ေလေဘးထည္ ေလး ေတြ ဆိုရင္ပဲ၊ နိုင္ငံေရး မုန္တိုင္းၾကမ္းၾကီး ေတြ ေအာက္က၊ ျပန္လည္ ထူေထာင္စ၊ ျမန္မာနိုင္ငံ ေလး အတြက္၊ သင့္ေတာ္ လွပါျပီ။

နိုင္ငံတကာ က၊ ၀ိုင္း၀န္း ကူညီ ၾက တဲ့၊ ေငြေၾကးရံပံုေငြ ေတြ၊ အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ရင္းနွီးျမဳပ္နွံမူ ေတြ လည္း၊  ေလေဘးထည္ေတြ လို၊ တျဖည္းျဖည္း ေစ်းကြက္ ထဲ ေရာက္မသြားဖို႕ ကို ေတာ့ ၊ နာနာ ဆုေတာင္းရ ေပ ေတာ့မည္။

ေကသြယ္
၂၀၁၂ ေအာက္တိုဘာ ၁ ရက္

source: Article  ,  Interview 

Other Links: ေဘာလံုးနိုင္ငံေရး      ဂ်င္းေဘာင္းဘီနိုင္ငံေရး

◦

ေလေဘးထည္နိုင္ငံေရး

ေဘာလံုးနိုင္ငံေရး

ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ .. ဦးေဇာ္ေဇာ္ ဖိတ္ၾကား ေသာ ျမန္မာ-လာအို ေဘာလံုးပြဲ ကို သြားေရာက္ အားေပး ၾကည့္ ရွဳ ခဲ့ -  ဆိုေသာ သတင္း ေၾကာင့္..အားလံုး လို လို ..အနည္း နဲ႕ အမ်ား စိတ္၀င္ တစား မ်က္ခံုးခ်ီ မိ သြား ၾက ေပ မည္။

က်မ လည္း..ခ်ီ မိ ပါသည္။ သို႕ေသာ္လည္း.. အေတြး မွတ္ညဏ္ ထဲ ကို.. ခ်က္ျခင္း ဆိုသလို ျပန္လည္

၀င္ေရာက္ လာ တဲ့ .. ရုပ္ရွင္ ကား ၾကီး တခု ေၾကာင့္..က်မ မ်က္ခံုး ေတြ..ေျပေလ်ာ့ သြားသလို ရွိေပ ေတာ့၏။

Invictus နဲ႕ ေတာင္အာဖရိက

ေတာင္အာဖရိက နိုင္ငံ ရဲ႕.. အေျခအေန ေတြက.. တင္းမာ သ ထက္ တင္းမာ လာ ေန သည္ မို႕.. Apartheid - အသားအေရာင္ ခြဲျခား တဲ့ စနစ္ ကို ဥပေဒ တခု အျဖစ္ ကေန ပယ္ဖ်က္ ရ ေပ ေတာ့ သည္။ Afrikaners လို႕ ေခၚ တဲ့..အျဖဴ အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစား ေတြ ဘက္က.. အေျခအေန မွန္ ကို နားလည္ စြာ.. တထစ္ ျပီး ေတာ့.. နွစ္ထစ္..၊ ဒီလို နဲ႕..အထစ္ တခ်ိဳ႕ ေလွ်ာ့ ေပး လိုက္ ရ ျပီ။

၁၉၉၄

၂၇ နွစ ္လံုးလံုး.. အက်ဥ္း ခ် ထား ခံ ခဲ့ ရ တဲ့..လူမဲ ေခါင္းေဆာင္ၾကီး နယ္လဆင္ မန္ဒဲလား ..ေရြးေကာက္ပြဲ မွာ..အနိုင္ ရ ခဲ့ ျပီ။ ေတာင္အာဖရိက နိုင္ငံ ရဲ႕.. လူမဲ သမၼတ ၾကီး ျဖစ္လာခဲ့ ျပီ။ လူျဖဴ ေတြ ဘယ္လို ေတြး ေတာ ပူပန္ ၾက မလဲ..။ သူတို႕ ေတာ့..ခံ ရ ေတာ့မယ္..သူတို႕ ပိုင္ဆိုင္မူ ေတြ..သူတို႕ လုပ္ကိုင္ ေနတဲ့..အဆင့္ျမင့္ အရာထမ္း အလုပ္ေတြ…အဖယ္ရွား ခံ ရ ေတာ့ မယ္.. အပိုင္သိမ္း ခံ ရ ေတာ့ မယ္ လို႕.. ေမွ်ာ္လင့္ ထားသူ ေတြ မရွား ပါဘူး။ အဲဒီ အထဲ မွာ.. အျဖဴ ေတြ ရဲ႕..အသဲစြဲ ကစားနည္း တခု ျဖစ္တဲ့..ရပ္ဘီ ေဘာ လံုးပြဲ လည္း ပါ ခဲ့ သည္ ေပါ့။ အျဖဴ ေတြ သာ လႊမ္းမိုး ၾကီးစိုးေန တဲ့..အဲဒီ ကစားပြဲ ေတြ ကို.. ေျပာဆို ပိုင္ခြင့္ ေတြ ရ လာ ၾက ျပီ ျဖစ္ တဲ့..အမဲ ေတြ က..ဖ်က္သိမ္း ျပစ္ ဖို႕.. အသံ ျမွင့္ လာ ၾက သည္။

ေရွ႕ နွစ္ မွာ အိမ္ရွင္ နိုင္ငံ အျဖစ္ က်င္းပ ေတာ့ မဲ့.. ကမၻာ့ ဖလား ေျခစစ္ ပြဲ ကို.. လာေရာက္ ၾကည့္ ရွဳ အားေပး တဲ့.. သမၼတ အသစ္ၾကီး မင္ဒဲလား တေယာက္ လည္း.. တခ်ိန္ တုန္း က.. သူ ကိုယ္တိုင္ အဲဒီလို ေတြး ခဲ့ မိ ဘူး တာ ကို..သတိရ ေန မိ သည္။ ဒါေပမဲ့..အဲဒီ ေန႕ မွာ ေတာ့.. အားေကာင္း ေမာင္းသန္ ကစား ေန တဲ့.. Springboks ေဘာလံုး အသင္း နဲ႕ အသင္းေခါင္းေဆာင္ Pienaar ကို ၾကည့္ ရင္း..သူ႕ အေတြး ေတြ ေျပာင္းျပန္ ဆန္႕ထြက္ သြား ခဲ့ ေလ ေတာ့ သည္။

ေနာက္တေန႕ မွာ..အသင္းေခါင္းေဆာင္ Pienaar ကို သူ႕ရံုးခန္း မွာ လက္ဖက္ရည္ ေသာက္ ဖိတ္ၾကား ခဲ့ သည္။ နိုင္ငံ့ ထိပ္တန္း ရပ္ဘီ ေဘာလံုး အသင္းၾကီး ကို ဖ်က္သိမ္း ျပစ္ဖို႕ မ်ား လား လို႕..မမွန္းဆ တတ္ေအာင္ ျဖစ္ ေန တဲ့.. Pienaar ကို..သမၼတ ၾကီး က၊ လက္ဖက္ ရည္ ကိုယ္တိုင္ ေဖ်ာ္ ေပး ရင္း..နွစ္လိုဖြယ္ အျပံဳး နဲ႕.. Invictus ကဗ်ာ ကို ရြတ္ဆို ျပ သည္။ ျပီးတဲ့ အခါ မွာ ေတာ့..သူတို႕ နွစ္ေယာက္.. အေပးအယူ တခု..(သို႕) စိမ္ေခၚပြဲ တခု ကို.. သေဘာတူ လိုက္ ၾက သည္။

အဲဒီ ေန႕ က စ လို႕.. မင္ဒဲလား ရဲ႕..ေထာက္ခံ အားေပး မူ နဲ႕.. Springboks အသင္း ၾကီး..တခု လံုး၊ ပိုျပီး ေလ့က်င့္ ၾက ရ သည္။ အေျခခံ လူတန္းစား အမဲ ေတြ ၾကားထဲ မွာ..ပိုျပီး လွဳပ္ ရွားျပ ရ သည္။ အမဲ ေတြ ခ်ည္း ရွိ တဲ့.. မူလတန္း ေက်ာင္းစုတ္စုတ္ ကေလး ေတြ ဆီ ကိုလည္း သြားျပီး..ကေလးေတြ နဲ႕ ထိေတြ႕ သည္။ ေဘာလံုး ကစား နည္း ေတြ ျပ ေပး သည္။ တသင္း လံုး မွာ အမဲ တေယာက္ သာ ပါ တဲ့..သူတို႕ Springboks အသင္း ၾကီး..ဘက္စ္ ကားၾကီး နဲ႕..ေက်ာင္းကို ေရာက္လာ ေတာ့..ခေလး ေတြ မွာ.. မိုးေပၚ က..နတ္သား ေတြ က် လာ သလို..။

ေနာက္ေတာ့.. မန္ဒဲလား အက်ဥ္း က် စဥ္ ေနခဲ့ ရ တဲ့.. Robben ကၽြန္းကေလး ကို လည္း.. တသင္း လံုး သြားျပီး ၾကည့္ ၾက သည္။ အရင္တုန္းက..ပုန္ကန္ ထၾကြ သူ အမဲ ေခါင္းေဆာင္ တေယာက္ အျဖစ္သာ..သူတို႕..သိျမင္ ေကာင္း သိျမင္ ထား မိ တဲ့..မန္ဒဲလား ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ ၾကီး ရဲ႕..၂၇ နွစ္ လံုးလံုး ေနထိုင္ ခဲ့ ရ တဲ့ အခန္းက်ဥ္း ကေလး က..သူတို႕ ရဲ႕..နားလည္ လက္ခံ မူ ေတြ ကို..အမ်ားၾကီး ေျပာင္းလဲ သြား ေစ ခဲ့ ေတာ့ သည္။

၁၉၉၅

အဲဒီလို နဲ႕..ကမၻာ့ ဖလား ရပ္ဘီ ေဘာလံုး ပြဲ ၾကီး.. ေတာင္အာဖရိက နိုင္ငံ မွာ .. အိမ္ရွင္ အျဖစ္ လက္ခံ က်င္းပ ရ ျပီ။ ဘယ္လိုပဲ ေျပာေျပာ..အျဖဴ ေတြ ေရာ..အမဲ ေတြပါ.. တလွဳပ္ရြရြ..တအား တက္တက္..။ တကယ့္ အျဖစ္ အပ်က္ ေတြက.. ရုပ္ရွင္ထက္ ပင္ ဇာတ္လမ္းဆန္ လွ တယ္ ဆိုတာ..တကယ္ပဲ လား မသိ။

နိုင္ေျခ သိပ္ မရွိ လွ ေပမဲ့.. Underdog ျဖစ္ေနတဲ့..အိမ္ရွင္ ေတာင္အာဖရိက အသင္း ၾကီး က၊ ေနာက္ဆံုး ဗိုလ္လု ပြဲ ကို တက္လာ ေတာ့.. ျပိဳင္ဖက္ ကစားရ မွာက..တကမၻာလံုး မွာ ျပိဳင္ဖက္ ကင္း ေန တဲ့.. နယူးဇီလန္ ရဲ႕..ကမၻာေက်ာ္ All blacks ဆိုတဲ့ အသင္း ၾကီးပါ ။  ဆိုပါေတာ့..ခပ္တိုတို ေျပာ ရရင္.. သမၼတ ၾကီး မန္ဒဲလား ရဲ႕.. အနီးကပ္ အားေပး ေထာက္ပံ့ မူ ေအာက္မွာ.. လူသန္ၾကီး Pienaar က လည္း ..Springboks အသင္းၾကီးကို.. အၾကိတ္ အနယ္ ဦးေဆာင္ ျပီး ကစား သြား လိုက္ တာ.. ပြဲျပီးကာ နီး ေလး မွာ.. ကပ္ျပီး..အနိုင္ ရ ဗိုလ္စြဲ သြား ေလ ေတာ့ သတည္း.... ဆိုတဲ့.. သာမန္ ဇာတ္လမ္း ေလး ပါ ပဲ။

ဒါေပမဲ့.. တကယ္ စိတ္၀င္ စား စရာ ေကာင္း တာက..ဒီ ဇာတ္လမ္း ေလး က..တကယ့္ အျဖစ္မွန္ တခု ျဖစ္ ခဲ့ တယ္ ဆို တာ ပါ။  Springboks အသင္းေခါင္းေဆာင္ Pienaar ရဲ႕.. အေတြ႕ အၾကံဳ ေတြ ကို..အေျခခံ ျပီး ေရးသား ထုတ္ေ၀ ခဲ့ တဲ့..  Playing the Enemy  ဆိုတဲ့.. စာအုပ္ ကို နာမယ္ေက်ာ္ ေဟာလိ၀ုဒ္ ဒါရိုက္တာ ၾကီး Clint Eastwood က စိတ္ရွည္ လက္ရွည္ ျပန္လည္ ရိုက္ကူး ထား တာ တဲ့.. စံခ်ိန္မီ ရုပ္ရွင္ တကား ပါ ။ ထံုးစံ အတိုင္း သူ႕ ရုပ္ရွင္ ဟာ.. ေဖ်ာ္ေျဖေရး သက္သက္ ၾကည့္ခ်င္ပြဲ မ်ိဳး မဟုတ္ ပဲ.. ေလးေလး နက္နက္ နဲ႕..ေတြးစရာ ေတြ က်န္ ေအာင္ ရိုက္ျပ ထား ေလ တယ္ ။

သရုပ္ေဆာင္ ပိုင္နိုင္ တဲ့.. Morgan Freeman ၾကီး ကလည္း တကယ့္ Nelson Mandela ၾကီး ပါပဲ။ သမၼတၾကီး အျဖစ္ နဲ႕..ရံုးတက္ ရ ေအာင္ ေရာက္လာ လာေတာ့.. စိုးရိမ္ သံသယ ေတြ နဲ႕.. ခပ္တန္းတန္း ျဖစ္ ေန ၾက တဲ့.. သမၼတ ရံံုး က..လူျဖဴ ၀န္ထမ္း ေတြ က စလို႕.. လူျဖဴ ကိုယ္ရံေတာ္ ေတြ အားလံုး ကို.. အျပံဳး တခု ေအာက္မွာ လံုျခံဳ ေသခ်ာ ေစ ခဲ့ သည္။ သူ႕ ရဲ႕ လူမဲ ေနာက္လိုက္ ေတြ .. ပါတီ၀င္ ေတြ.. မေက် မနပ္ ျဖစ္ ၾက တဲ့ ၾကား ထဲက.. အမ်ားစု လူျဖဴ ကိုယ္ရံ ေတာ္ ေတြ နဲ႕ပဲ.. စိတ္ခ် လက္ခ် သြားလာ ေန ထိုင္ ျပ ခဲ့ သည္။ ဒီရုပ္ရွင္ ေလး ထဲ မွာ..ဒါရိုက္တာက.. အေလး ေျပ ေအာင္ ေပါ့ေပါ့ပါးပါး ေလး တခ်ိဳ႕ ထဲ့ ေပး ထား တဲ့ အထဲ မွာ.. အျမဲ ရန္ ျဖစ္ ေနတဲ့.. ခပ္တံုးတံုး..လူ ျဖဴ ကိုယ္ရံ ေတာ္ နဲ႕.. ခပ္အအ လူမဲ ကိုယ္ရံ ေတာ္ ..နွစ္ေယာက္ ရဲ႕.. ဟာသ ခန္းေလး ေတြ က လည္း.. အျဖဴ အမဲ ဆက္ဆံ ေရး ကို.. ဖြဖြ ေလး သရုပ္ေဖာ္ ေပး သြား ေသး တယ္။ ျပီး ေတာ့.. ရပ္ဘီ ေဘာလံုးကို.. ရူးသြပ္ လြန္း လို႕.. ကမၻာ့ဖလား ပြဲစဥ္ ေတြ ကို ၊ ကြင္းထဲ ၀င္ မၾကည့္ နိုင္ ေပမဲ့..ကြင္းအျပင္ မွာ..ရစ္သီ ေန ခဲ့ ရ တဲ့.. လူဆင္းရဲ အမဲ ေကာင္ ငယ္ ကေလး တေယာက္ ကို လည္း..ဇာတ္ပို႕ အျဖစ္.. သနားစရာ..ျပံဳးခ်င္စရာ ေကာင္း ေအာင္ ထဲ့ ထား ေသး တယ္။ ဒါေလး ကလည္း.. အေျခခံ လူတန္းစား လူမဲ ေတြ ရဲ႕.. ဘ၀ သရုပ္ တခု ေပါ့။

အၾကိဳက္ဆံုး ဇာတ္၀င္ ခန္း တခု က ေတာ့.. လူျဖဴ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကေန.. လူမဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကို အေျပာင္းလဲ ၾကီး ေျပာင္းလဲ လာ စ .. နိုင္ငံေရး ေပၚလစီ ေရး ေတြ ရွဳပ္ေထြး ေန တဲ့.. အစည္း အေ၀း ခန္းမ တခု ထဲ မွာ..မန္ဒဲလား တေယာက္ .. သူ႕ရဲ႕..ရပ္ဘီ ေဘာလံုး နိုင္ငံေရး ကိုသာ..စိတ္ ေတြ ေရာက္ ျပီး..ဘာမွ စိတ္မ၀င္စား နိုင္.. ျဖစ္ေန တာ ေလးပါ။ အဲဒီ အခ်ိန္မွာ..သူ႕ လက္ေထာက္ တေယာက္က.. အစည္းအေ၀း ခန္းမ ထဲကို ၀င္လာျပီး၊ ပြဲေကာင္းေန ျပီ လို႕..အနားကပ္ တိုးတိုးေလး ေျပာ လာ ေတာ့ ၊ က်န္တဲ့သူ ေတြ ကို ျပံဳးျပံဳးၾကီး နဲ႕.. ခြင့္ေတာင္း ျပီး..အစည္းအေ၀း ခန္းမ ထဲက.. ထြက္ျပီး .. တီဗီြ ေရွ႕ ေရာက္ သြား တဲ့ အခန္း ေလး ပါ။

အျဖဴ- အမဲ.. ခြဲျခားမူ ကေန.. အမဲ- အျဖဴ မုန္းတီးမူ ဆို ျပီး.. အကြဲ တခု ကေန.. ေနာက္ထပ္ အဟ တခု ကို သြားေန တဲ့.. သိပ္ကို အေရးၾကီး ေနတဲ့ နိူင္ငံေရး ေရခ်ိန္ တခု မွာ.. မန္ဒဲလား တေယာက္.. ရပ္ဘီ ေဘာလံုး ပြဲ ကို၊ အာရံု ေရာက္ ေနတာ ကို..ဘယ္သူ မွ နားမလည္ နိုင္ ခဲ့ ေပ။ 

အမ်ားစု လူမဲ ပရိသတ္ က.. ကိုယ့္နိုင္ငံ အသင္း ကို အားမေပးပဲ.. တျခား နိုင္ငံ အသင္း ေတြ ကို ခ်ည္း ဖိအားေပး ေန တာ ေၾကာင့္.. အေစာပိုင္း ပြဲ စဥ္ တခ်ိဳ႕ အေျခအေန သိပ္ မေကာင္း ေန ေလ ေတာ့.. မန္ဒဲလား နဲ႕.. Pienaar တို႕ နွစ္ေယာက္ ၊ အနိုင္မခံ စိတ္ဓါတ္ ကို သာ..ၾကိတ္ျပီး.. ျမွင့္တင္ ရင္း.. ရင္တမမ နဲ႕ ရွိ ေန ခဲ့ ၾက သည္။  ေနာက္ဆံုး ဗိုလ္လုပြဲ ေန႕ မွာ ေတာ့..  လူျဖဴ ေတြ က.. အၾကမ္းဖက္ သီခ်င္း လို႕.. စြပ္စြဲ ျပီး..လက္မခံ နိုင္.. လိုက္မဆို နိုင္ ျဖစ္ေနခဲ့ တဲ့..ေတာင္အာဖရိက နိုင္ငံေတာ္ သီခ်င္း အသစ္ ကို..Springboks အသင္း က.. ကြင္းထဲမွာ..ပထမ ဆံုး စ ဆို လိုက္ ေတာ့... လူမဲ ေတြရဲ႕ အားေပး သံ ေတြ.. ဘ၀ဂ္ ညံ သြား ခဲ့ သည္။
-

တကယ္ ေတာ့.. ေဘာလံုးပြဲ ၾကီး တခု အေပၚ ကို.. ယိုဖိတ္ စီးက် လာတဲ့.. တိုင္းျပည္ခ်စ္ စိတ္ ေတြက..   အားကစား ကြင္းၾကီး ထဲ မွာ..လြင့္ပ်႕ံ ေနခဲ့ တဲ့ ..အ၀ါ -အျပာ-အစိမ္း -အနီ-အျဖဴ ..ငါးေရာင္ျခယ္ အာဖရိက အလံ ေတာ္ ကို.. တေရာင္ တည္း ျခယ္ေစ ခဲ့ တာပါ။  အိမ္တိုင္း ရြာတိုင္း က..တီဗီြ ဖန္သားျပင္ ေရွ႕ မွာ..ထိုင္ၾကည့္ ေန ၾက တဲ့.. လူျဖဴ လူမဲ အလႊာ မ်ိဳးစံု ကို လည္း.. ( ေဟးးးး ) လို႕..တသားတည္း တသံ တည္း .. ျမည္ေကၽြး ေစ ခဲ့ တာ ပါ။ သမၼတၾကီး နယ္လဆင္ မန္ဒဲလား က .. ေဘာလံုး နိုင္ငံေရး ကို လွလွ ပပ ကစားျပ သြား ခဲ့ တာပါ။

အခု လည္း.. ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္ က..ျမန္မာ နိုင္ငံ ရဲ႕.. ကြဲျပား ျခားနား ေန တဲ့.. လူထု လူတန္းစား ေတြ ထဲ မွာ.. ေဘာလံုး နိုင္ငံေရး ကို.. ကစား ေစ ခ်င္ ေလ သလား.. က်မ တို႕ အေသအခ်ာ ေတာ့..မေျပာ နိုင္ ပါ။ ေတာင္အာဖရိက နဲ႕.. ျမန္မာ ၊ အေျခ အေန ေတြ က လည္း.. ထပ္တူ ေတာ့ မက် နိုင္ ပါ။ ပါ၀င္ ကစား ၾကမဲ့ ..လူေတြ ျခင္း လည္း နွိဳင္းယွဥ္ လို႕ ေတာ့ မျဖစ္နိုင္ပါ။

 ေသခ်ာ တာ ကေတာ့.. က်မ တို႕အားလံုး .. ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ၾကီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကို.. အေသအခ်ာ ယံုၾကည္ ေလးစား လ်က္ ပင္။

..

ေက

၁၅ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၁


ဆက္စပ္ဖတ္ရန္-
Clint Eastwood ရဲ႕ ရုပ္ရွင္ နွစ္ကား

◦

ေဘာလံုးနိုင္ငံေရး

လူ

ေမလ ထုုတ္ Time မွာ ၂၀၁၁ ခုု နွစ္ အတြက္ ကမၻာ ကိုု အလႊမ္းမိုုး ဆံုုး လူ တရာ စာရင္း ကိုု ဖတ္ လိုုက္… ၾကည့္ လိုုက္ ရ သည္။

ဒီလိုု.. ထုုတ္နုုတ္ ေရြးခ်ယ္ တာ မ်ိဳး ကိုု..ထင္ရွား တဲ့ မဂၢဇင္း ေတြ ..မီဒီယာ ေတြ က ေန ျပီး.. တနွစ္တခါ ဆိုု သလိုု.. အျမဲ ထုုတ္ျပန္ ေလ့ ရွိတာ ပဲေလ…။  အခ်မ္းသာဆံုုး လူ မ်ား… အဆိုုးဆံုုး အာဏာရွင္မ်ား.. စသျဖင့္…သူ႕ ဆိုုင္ရာ..ဆိုုင္ရာ နယ္ပယ္ အလိုုက္ ေပါ့..။ အခုု လည္း.. Time  လိုု မဂၢဇင္းမ်ိဳး က.. ဘယ္လိုု အခ်က္အလက္ စစ္တမ္း ေတြ ကိုု အသံုုးျပဳ ၾကည့္ ရွဳ တြက္ခ်က္ ေလ သလည္း ေတာ့ မသိ ေပ..။ ကမၻာကိုု အလႊမ္းမိုုး ဆံုုး လူ ၁၀၀ တဲ့။

လႊမ္းမိုုး နိုုင္မူ အနည္း အမ်ား လိုုက္ စီ ေလ သလား.. အဆင္သင့္ သလိုု စီ ေလ သလား ေတာ့ မသိ…အီဂ်စ္ အာဏာရွင္ ေတာ္လွန္ေရး မွာ.. လူသိမ်ား နာမယ္ ၾကီး ခဲ့ တဲ့.. ဂူးဂဲလ္ က ဆရာေလး Wael Ghonim က.. ေရွ႕ဆံုုး မွာ.. စာေဖာင္ အျပည့္.. ဂိုုက္ေပး လိုု႕..။

Wael Ghonim

သူ႕ လိုု ပဲ.. ကိုုယ္တိုု႕ ေရႊျပည္ ၾကီးက.. ဘေလာ့ဂါ ေနဘုုန္းလတ္ လည္း.. မနွစ္က ပါခဲ့ ေသး သည္ မဟုုတ္ လား ။ အခုုနွစ္ ပါတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ က ေတာ့..၁၈ ေယာက္ေျမာက္ ေန ရာ မွာ..။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္

အေရြးခံ ရ တဲ့ သူ ေတြလိုုပဲ.. သူတိုု႕ အေၾကာင္း ကိုု ေရးေပး တဲ့.. ပုုဂၢိဳလ္ ေတြ ကလည္း.. စိတ္၀င္စား ဖိုု႕ ေကာင္းပါတယ္။ ဥပမာ.. အိႏၵိယ က.. ပညာေရး လုုပ္ငန္း ေရွ႕ေဆာင္ ပရဟိတ သမား ၾကီး Azim Premji အေၾကာင္း ေရးေပး တဲ့ သူက.. Bill Gates .. အဲဒီလိုု မ်ိဳး။  ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ကိုု ေရးေပးတဲ့..တရုုတ္ ဒီမိုုကေရစီ ေရး လွဳပ္ရွားသူ Wang Dan  ဆိုုသူ က ေတာ့.. သိပ္ စိတ္၀င္စား ဖိုု႕ မေကာင္း လွ သလိုု.. ေရးထားတဲ့.. စာ တိုုတိုု ေလး ကလည္း ရင္ခုုန္သံ သိပ္မပါ  ။

အနုုပညာ သမား ေတြ.. စာေရးဆရာ ေတြ.. မင္းသား မင္းသမီး ေတြ ..ပညာရွင္ ေတြ.. နိုုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြ.. အာဏာရွင္ လူဆိုုးေတြ.. လူမူေရး ၾကယ္တံခြန္ ေတြ.. အစံုု အစံုု ထဲ မွာ.. ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ကေတာ့.. လူတိုုင္း လိုု သိ ေန ျပီးသား  သူ ေတြ ပါပဲ…။ ကမၻာကိုု အုုပ္စိုုး ေန တဲ့.. အိုုဘားမား တိုု႕.. ဟီလာရီ တိုု႕.. ဆာကိုုဇီ တိုု႕.. ေဒးဗစ္ ကမ္မရြန္ တိုု႕.. ဂ်ာမန္မၾကီး အန္ဂလာ မာကဲလ္ တိုု႕ ကေတာ့.. မဆန္း ဘူး ေပါ့ ။

ေနာက္ျပီး.. နတ္ဘုုရားမ လိုုလိုု .. သူ႕ကိုု ျမင္ရင္.. အထူးသျဖင့္ မိန္းမ ေတြ အသဲတုုန္ အူတုုန္ ျဖစ္ၾကတဲ့.. အင္တာဗ်ဴး ဘုုရင္မ ၾကီး အိုုပရာ ၀င္းဖေရး  လည္း.. မပါ မေန ။ မိန္းမ ေတြ.. တုုန္ မွာ ေပါ့.. ရွိဳး တပြဲ တပြဲ မွာ.. ေၾကာ္ျငာ စပြန္ဆာ ေတြက.. တဆင့္ ..အလကား ေပး တဲ့..လက္ေဆာင္ ပစၥည္း ေတြ ကလည္း.. တုုန္ ခ်င္ စရာ ကိုုး။ တေယာက္ ကားတစီး ဆီ တိုု႕.. ခရီးသြား လက္မွတ္ အျပည့္အစံုု ဆိုုတာ မ်ိဳး ေတြ ေလ…။  အိုုပရာ ကိုု သေဘာက် သလိုု..သူ႕ ရွိဳး . အစီအစဥ္ ရည္ရြယ္ခ်က္ ထိမိခ်က္ ကေလး ေတြ ကိုု.. နွစ္သက္ ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့.. လူေတြ က.. နည္းနည္း ေတာ့.. လြန္ ေန..လြဲေန ၾက သလိုု..။ ၾကည့္အံုုးေလ.. တေလာက.. ျဗိတိသ ွ် ေတာ္၀င္ ေခၽြးမ တေယာက္ ျဖစ္တဲ့.. ဆာရာ ဖာဂူဆန္ အရက္မူး ျပီး ကိုု႕ယိုု႕ ကားယား ေတြ ျဖစ္ေတာ့.. သက္ဆိုုင္တဲ့.. သူေတြ.. မိသားစုု ေတြ ထက္.. တကမၻာလံုုး ျမင္ နိုုင္တဲ့.. အိုုပရာ ဆီ မွာ လာျပီး ၀န္ခံ ေျဖာင့္ခ်က္ ေပး ရွာ တယ္။ လူေတြ က..သူ႕ ေရွ႕ ေရာက္ ရင္.. အျပစ္ ေတြ ၀န္ခံ ၾကတယ္ ဆိုုပဲ…။ အဲဒါေၾကာင့္ ေျပာပါတယ္.. ။ ဘုုရား ေတာ့ ဘုုရားပဲ.. ဘာ ဘုုရားလဲ ေတာ့ မသိ။

နည္းနည္း ဆန္း တာ က.. တေလာက.. Tiger Mom ဆိုုျပီး.. အသကုုန္ စြတ္ျပီး နာမယ္ ၾကီး သြားတဲ့..ဟားဗတ္ဒ္ ဥပေဒ ေက်ာင္း က.. ေအဘီစီ တရုုတ္ ပေရာ္ဖက္ဆာ မ.. ေအမီ ခၽြား လည္း ပါေန ပါေပါ့..။ ေဒၚစုု ထက္ေတာင္ ေရွ႕ဖက္ က် ေသးတယ္..သူ႕ ေနရာ က..။ အမယ္.. သူ ကလည္း.. က်ားၾကီး  ၂ ေကာင္ နဲ႕.. ေကာ္လံ အျပည့္ ပံုုစံ ေပး ဂိုုက္ အျပည့္ နဲ႕ ပါလား..။ နာမည္ မ်ား ၾကီးခ်င္ ေတာ့ လည္း.. ကိုုယ့္သမီး ကိုုယ္ နွိပ္စက္ ဆံုုးမ တာလည္း ၾကီးတာ  ပါပဲ လား။

Amy Chua ဓါတ္ပံုု အရိုုက္ခံ ေနပံုု

ေဖ့စ္ဘြတ္္ခ္ ဥေသ ွ်ာင္ၾကီး ဇူခမ္ဘက္ခ္  တိုု႕... ရာဇ၀တ္ အိုုး ထုုတ္ နဲ႕ လိုုက္ထိုုး ေနတဲ့.. သတင္း ေဖာက္ထြင္း ၀ိဇၨာ.. ဂ်ဳလီယန္ အာဆန္းခ်္ တိုု႕  လည္း.. ဒီ လိုု ဆက္သြယ္ေရး နည္းပညာ စူပါ ဟိုုင္းေ၀း ၾကီး မွာ.. ရုုပ္ထုု ထုု ထား ခဲ့ ရ မည့္ အာဇာနည္ ၾကီး မ်ား  ေပ ပဲ။

ဂ်ပ္စတင္ ဘိုုင္ဘာ ဆိုုတဲ့.. မင္စာ ေလး ကလည္း..ကမၻာကိုု လႊမ္းမိုုး သည္ ဆိုုပါလား။

အနုုပညာ ကိုု မ်က္နွာ လိုုက္ တာ ေတာ့ မဟုုတ္ပါဘူး…the King’s  speech နဲ႕  တအား လူၾကိဳက္မ်ား သြားတဲ့… Colin Firth  ၾကီး ကမၻာ ကိုု လႊမ္းမိုုး သြား တာေတာ့.. ေသခ်ာ သိ လိုုက္ သည္။ ေျပာသာ ေျပာသည္.. နွစ္ခါ ျပန္ ၾကည့္တာ ေတာင္ မရိုုး တဲ့.. အဲဒီ ရုုပ္ရွင္ ထဲ မွာ.. Firth ထက္..  သူ႕ကိုု ကုုသ နည္းျပ ေပးတဲ့.. Rush က ပိုုလိုု႕ ေတာင္.. လႊမ္းမိုုး ခ်င္စရာ ေကာင္း ေသးသည္။ Speech Therapist-  Lionel မရွိရင္  King George VI  မိန္႕ခြန္း ေျပာနိုုင္မွာ မဟုုတ္ သလိုု..  Rush  ၾကီး မပါ ခဲ့ ရင္.. Colin Firth  ၾကီး လည္း.. ကမၻာကိုု လႊမ္းမိုုး နိုုင္မည္ မထင္ ေပ…။ ဘာပဲ ေျပာေျပာ.. ေကာ္လင္းဖါ့သ္ ကိုု ၾကိဳက္ တယ္ ကြာ.... ကဲ…

Colin Firth

ဒါဆိုု အသက္ခ်င္း သိပ္မကြာ လွ တဲ့.. အနုုပညာ သမား အိုုင္ေ၀ေ၀ ကိုု လည္း ၾကိဳက္ရ ေပ ေတာ့မည္။ ၾကိဳက္ပါသည္။ နန္းစဥ္ တရုုတ္ သိုုင္းကား ေတြ ထဲက.. လူယုုတ္မာ ၀န္ၾကီး ၀န္ကေလး ေတြ ရဲ႕ အက်င့္ပ်က္ ျခ စား မူ ေတြ ကိုု.. ေဖာ္ထုုတ္ တဲ့.. လူစြမ္းေကာင္း မင္းသား လိုု.. ေကာင္းကင္ ေပၚ မွာ သိုုင္းပ်ံ ေတြ ကစား မျပ ေပ မဲ့… လူထူထူ ေျမျပင္ ေပၚ မွာ..သူ႕ ရဲ႕.. နက္နဲ လွတဲ့.. အနုုပညာ စိတ္ကူး ေတြ ကိုု.. ရဲရဲ ရင့္ရင့္ သရုုပ္ေဖာ္ ျပသ ေန တဲ့.. တရုုတ္ နိုုင္ငံ ရဲ႕ ယံုုၾကည္ခ်က္ အနုုပညာသမား ၾကီး အိုုင္ေ၀ေ၀ ကိုု လည္း ၾကိဳက္နွစ္ သက္ လွ ပါသည္။ 

Ai Wei Wei

စိတ္ အ၀င္စား ဆံုုး ကေတာ့.. လတ္တေလာ ဖတ္ျပီး သြားတဲ့.. Freedom ရဲ႕.. လက္ရာ ရွင္.. ဂ်ိဳနသန္ ဖရန္ဇန္ ျဖစ္ေန ေလ သည္။ တေယာက္ခ်င္း ေလ ွ်ာက္ၾကည့္ ရင္း.. အလယ္ ေက်ာ္ေက်ာ္ နား အေရာက္မွာ..သူ႕ကိုု ေတြ႕လိုုက္ရ ေတာ့..ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္း အိမ္သား တေယာက္ကိုု ေတြ႕လိုုက္ ရ သလိုု ေပ်ာ္သြား သည္။ 

Johnathan Franzen

သူ႕ အေၾကာင္း ေရး ေပး တဲ့သူ ကလည္း စာေရး ဆရာ တေယာက္ ေပပဲ မိုု႕..  လွလွပပ ပိုုပိုုကဲကဲ ကိုု ေရးျပီး ဂုုဏ္ ျပဳ ထားေလ သည္။

His influence isn’t like that of a political leader or a top chef or even a gifted journalist. It’s more like the influence of natural disaster or a plane crash or a virus for which scientist can’t find a cure.

ဟုုတ္ရဲ႕ လား..။ သဘာ၀ ကပ္ေဘး တခုု လိုု.. ေလယဥ္ၾကီး တစင္း ပ်က္က် သြားသလိုု.. ကုုသလိုု႕ မရ တဲ့.. ေရာဂါပိုုး တခုု လိုု.. လူေတြကိုု  တုုန္ယင္ ေျခာက္ျခား ေနေစ ေအာင္..သူ႕စာ ေတြက..  လ ွ်ိဳ႕၀ွက္ ဆန္းၾကယ္ သိပၺံ ျဖစ္ရပ္ဆန္း ေတြ မိုု႕ လား…။  ကိုုယ္ ဖတ္ လိုုက္ မိ တာေတာ့.. ဘယ္လိုု မွ ေျဖရွင္းလိုု႕ မရ ..အေျဖရွာ လိုု႕ မေတြ႕ တဲ့.. လူေတြ ရဲ႕ ..လူသားဆန္မူ ေ၀ဒနာ ေတြ အေၾကာင္းသာ။

လူ အေယာက္ ၁၀၀ ကိုု မ်က္စိ ေညာင္းေညာင္း နဲ႕ ေရတြက္ လွန္ေလ ွ်ာ ျပီး သြားတဲ့ အခါ မေတာ့…မဂၢဇင္း ေနာက္ဆံုုး စာမ်က္နွာ က.. Joel Stein ရဲ႕  Down with People ဆိုုတဲ့ သေရာ္စာ ေလး ကိုု ဖတ္ ရင္း...ရယ္ျမဴး လိုုက္မိ သည္။

Time is totally obsessed with people တဲ့။

ဟုုတ္ပါ့…

တေန႕ တေန႕.. လူေတြ ပဲ ျမင္ေနရ.. လူေတြ အေၾကာင္းပဲ ၾကားေနရ..လူေတြကိုုပဲ စိတ္၀င္စား ေနရ.. လူေတြ လႊမ္းမိုုးတာပဲ ခံ ေနရ.. လူ ေတြ ေရးတာေတြပဲ ဖတ္ေနရ.. လူေတြ လိုုပဲ ေနေန ရ...။

 

 source:  The 2011 Time 100

◦

လူ

sense of belonging

အင္တာဗ်ဴး အရွည္ ၾကီး ကိုု ဖတ္ျပီး သကာလ .. အင္တာဗ်ဴး ေျဖသူ ကိုု ေရာ.. တျခား အေၾကာင္း ေတြ ကိုု ပါ.. စိတ္ထဲ..သိပ္ မစြဲထင္ လွ ေပမဲ့  .. တပိုုဒ္ နွစ္ပိုုဒ္ ေလာက္သာ ပါ တဲ့..ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ နဲ႕  ပတ္သတ္ တဲ့..  အေၾကာင္း အရာ..တခ်ိဳ႕ က ေတာ့ .. ေခါင္းထဲ..တရစ္ ၀ဲ၀ဲ.. စြဲ က်န္ ေန ခဲ့ ေလ သည္။
 

 အဲဒီ ေနာက္ ေတာ့.. သူ႕  အာရံုု ထဲ မွာ အျဖဴ အမဲ ျပ ကြက္ တခ်ိဳ႕  ....။ 

++++++

 
ဧည့္ခန္း  ထဲ မွာ.. ျမန္မာ ဆိုုင္း၀ိုုင္းသံ ပဲ ပ်ံ႕ လြင့္ ေန မလား.. ဒါမွ မဟုုတ္.. စနၵယား ခ်စ္ေဆြ ရဲ႕.. တိမ္တမန္ သီခ်င္း ေလ မ်ား လား .... ကိုုအံ့ၾကီး ရဲ႕... လူခၽြန္လူေကာင္း လိုု..မ်ိဳး လား.. ေသခ်ာ တာေတာ့..ျငိမ့္ေညာင္း တဲ့..ျမန္မာ့ ဂီတ တခုု ... စီးဆင္း ေန ေပ လိမ့္ မည္။  ဒီ သီခ်င္း မ်ိဳး ရဖိုု႕ ..အိမ္ရွင္ ဂ်ပန္ လူမ်ိဳး ပါေမာကၡ ၾကီး အတြက္.. သိပ္ေတာ့.. အပမ္း ၾကီး လွ မည္ မဟုုတ္ ေလာက္..။ သူ႕ အိမ္ ဧည့္ခန္း ထဲ ကိုု ၀င္လာ ၾကတဲ့..ျမန္မာ မိတ္ေဆြ ဧည့္သည္ တခ်ိဳ႕..  အံ့ၾသ ၀မ္းသာ ၾကည္နူး သြား မွာ ကိုု သာ.. နွစ္နွစ္ ျခိဳက္ျခိဳက္ ၾကီး  ျပံဳး ရင္း ၾကည့္ ေန ေပ လိမ့္ မည္။

ဒီ ညစာ စားပြဲ ေလး က.. အသစ္ေရာက္လာ တဲ့.. လက္ေထာက္ သုုေတသီ ... “ စုု ” အတြက္ သီးသန္႕ လုုပ္တဲ့ ပြဲ ကေလး  ။
 
က်ိဳတိုု တကၠသိုုလ္ မွာ.. သူမ တင္တဲ့ စာတမ္း အတြက္.. လက္ခံ ေနရာ ေပးလိုုက္ ျပီး တဲ့ ေနာက္.. အရင္ ေရာက္ ေနျပီး သား ျဖစ္တဲ့..ဗမာ လူမ်ိဳး..ပညာရွင္ တခ်ိဳ႕ နဲ႕.. ဆက္သြယ္ မိတ္ဆံုု ၾက ဖိုု႕ ေရာ.. ပါေမာကၡ ၾကီး ကိုုယ္တိုုင္.. ေတြ႕ ဆံုု ဂုုဏ္ျပဳ ဖိုု႕ လည္း ျဖစ္မည္ ေပါ့..။

အသက္ ၄၀ အရြယ္..တင့္တယ္ ေက်ာ့ရွင္း လွ တဲ့.. “ စုု ”..  ကလည္း.. အျပံဳးေတြ ေ၀ေ၀ နဲ႕..  ပဋိသႏၶာရစကား ေတြ ဆိုု ေပ လိမ့္ မည္။
 
အနားမွာ ထိုုင္ ေန တဲ့.. ရံုုးခန္း ျခင္း ကပ္ရပ္.. လုုပ္ေဖာ္ ကိုုင္ဖက္.. ဗမာလူမ်ိဳး သမိုုင္းပညာရွင္  ေဒါက္တာ မိုုက္ကယ္ေအာင္သြင္ ကိုု..စကား စ လိုုက္ သည္။ 

“ ကိုုမိုုက္ကယ္.. ဗမာသီခ်င္းေတြ ၾကားေတာ့.. ဗမာျပည္ ကိုု မလြမ္းဘူး လား ရွင္...” 

ေဒါက္တာ ၾကီးက... အျပံဳး အရယ္ နည္းလွ တဲ့.. သူ႕  နွဳတ္ခမ္း ေတြ ဆီ က.. ၀ိုုင္ခြက္ ကိုု အသာ ဖယ္ လိုုက္ ရင္း..

“ အမွန္အတိုုင္း ကေတာ့.. .က်ေနာ္က.. Beatles ကို ပဲ နွစ္သက္ တယ္ ..”  

တိုုးတိတိ  ဂြက်က်  ေျပာ ခ် လိုုက္ တဲ့.. အဲဒီ တုုန္႕ျပန္ မူ မွာ.. ေနြးေထြး ခင္မင္ မူ ေတြ.. ကင္းမဲ့ ေန ခဲ့ ေလ မလား..။

++++++

တကယ့္ အျပင္က.. ညစာ စားပြဲ ေလး က ေတာ့. ဘယ္လိုု စကားေတြ ေျပာၾက ရင္း.. ျပီးစီး.. သြားသလည္း  မသိ.. ။ သူ႕  အာရံုု ျပကြက္ ထဲ က ..ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ကေတာ့..  ဗမာ ခါးတိုု အက်ီ ၤ ေလး နဲ႕ လိုုက္ဖက္ လွစြာ.. လည္တိုုင္ ေက်ာ့ေက်ာ့ မွာ ပုုလဲ ကံုုးေလး နဲ႕..။ ျပီးေတာ့... မ်က္လံုုး ေတာက္ေတာက္ ကေလး ေတြ ထဲ မွာ.. ဗမာသီခ်င္း ေတြ အေပၚ..တကယ္ပဲ.. နွစ္သက္ ခ်စ္ခင္ မူ ေတြ ယိုုဖိတ္ လိုု႕ .. အဲဒီ ဂီတ သံ ေတြ က..တဆင့္... သူ ေမြးဖြားခဲ့ တဲ့..ဗမာ ျပည္ ၾကီးကိုု.. တကယ္ပဲ.. လြမ္းဆြတ္ တသ လိုု႕...။

တကယ္ ေတာ့..  ကိုုယ့္ ေမြးရပ္ ေျမ ကေန.. ခြဲ ခြါလာ ၾကတဲ့ သူ တိုုင္း မွာ ေတာ့.. ဇာတိေျမစိတ္ ဆိုုတာ.. ရွိ ခ်င္ မွ ရွိ ၾက မွာပါ..။ အေၾကာင္း အမ်ိဳး မ်ိဳး နဲ႕  ခြဲခြါ လာ ၾက သလိုု.. သံေယာဇဥ္ ေတြ လည္း.. အနည္း အမ်ား ကြာျခား ၾကပါ လိမ့္ မယ္။ ဒါေပမဲ့..ကိုုယ္ ေရာက္ ေနတဲ့.. ေနရာ မွာ ေရာ.... တကယ္ ကိုု.. စိတ္ေတြ ခ်ိိဳင့္၀ွမ္း ျပီး.. စိတ္ေရာ..ကိုုယ္ေရာ..တသားတည္း က် နိုုင္ ၾက သလား။ ကိုုယ္ေရာက္ ေန တဲ့..နိုုင္ငံ နဲ႕ ကိုုယ္နဲ႕..တကယ္ ကိုု စပ္ဆိုုင္ ပတ္သတ္.. ပိုုင္ဆိုုင္ တယ္ လိုု႕ ခံစား ရ သလား..။ ကိုုယ့္ကိုု ေရာ..အဲဒီ နိုုင္ငံ.. အဲဒီ့ ပတ္၀န္းက်င္ က..ဘယ္လိုု လက္ခံ ပိုုင္ဆိုုင္ ထား သလည္း..။ 

ေသခ်ာ ေမးပါ.. ကိုုယ့္ ကိုု ကိုုယ္ အားမနာ တမ္း ေမး ၾကည့္ ပါ..။

ဒါဟာ.. သိပ္ ကိုု ၾကီးက်ယ္ တဲ့.. ဘ၀ တခုု လံုုး နဲ႕ ဆိုုင္ တဲ့.. ေမးခြန္း ျပသာနာ တခုုပါ..

ကိုုယ့္ ေမြးရပ္ေျမ မွာ .. ေျခေထာက္ နွစ္ေခ်ာင္း ေပၚ ၾကီးျပင္း.. သံေယာဇဥ္ ေတြ အပင္ေပါက္ ျပီး ကာ မွ.. တျပည္တနယ္ မွာ.. ေရႊ႕ေျပာင္း ေန ထိုုင္ အေခ် က် ၾက တဲ့.. သူေတြ  မွာ.. အဲဒီ.. sense of belonging  ဆိုု တဲ့.. ခံစားခ်က္ ပုုစၦာ ၾကီး တခုု ရွိ ေန ေလရဲ႕  ဆိုုရင္ .. ဘယ္လိုု အေျဖ ထုုတ္ ဖိုု႕  .. ၾကိဳးစား ၾက မလည္း..။

တကယ္ က် ေတာ့ လည္း.. လူ တေယာက္ျခင္း ရဲ႕ ဘ၀ မွာ.. အရာ အားလံုုး..  ေခ်ာေမြ႕  ေျဖာင့္ျဖဴး ေက်နပ္ ေန ၾက မယ္ မဟုုတ္ပါဘူး....။ ဒါကိုုလည္း..  မေခ်ာ ေမြ႕ -  ေခ်ာေမြ႕ ေအာင္..လိုုက္ ညိွ ေန ဖိုု႕ မလိုု သလိုု... မေက်နပ္..ေက်နပ္ ေအာင္ လည္း .. အတင္း.. လုုပ္ယူ လိုု႕ မရ ဘူး.... လိုု႕..တခ်ိဳ႕ က ေျပာ ၾက တယ္။ unfixable things ေတြ.. ကိုု.. ဒီ အတုုိင္း ထား လိုုက္ ရ မယ္ တဲ့..။ 

  

လုုပ္မရ ရင္..  “ လုုပ္ဖိုု႕ မလိုု ပါဘူး ”  လိုု႕..   ေတြး လိုုက္ ေတာ့ လည္း.. တနည္း..ေကာင္းတာ ပဲ မဟုုတ္လား ..။

ဒါနဲ႕ .. ကိုုယ္ တိုု႕ လည္း.. ဘယ္မွာ ထား ရ မွန္း မသိ ေနတဲ့.. sense of belonging ၾကီးကိုု.. ဒီ အတိုုင္း ပဲ.. အသာေလး.. ခ် ထား ၾကည့္ လိုုက္ ၾက တယ္။  ဒါေပမဲ့ လည္း.. ကိုုယ္ေတြ က ..ခ် ထား တယ္ လိုု႕ ထင္ေပမဲ့.. သူကေတာ့ ..  နွလံုုးသား က .. ေသြးျပန္ေၾကာ တခုု စီ တိုုင္း ရဲ႕.. ဟိုုး အထဲ ထဲ မွာ.. တဒိတ္ဒိတ္ နဲ႕.. အစဥ္ မျပတ္ တိုုး၀င္ စီးဆင္း ေန ေလ ရဲ႕...။

တခ်ိဳ႕ လည္းပဲ.. ကိုုယ္ ေရာက္ ေနတဲ့..ေနရာ အဆင့္အတန္း ကိုု.. ေက်နပ္ ေရာင့္ရဲ နိုုင္ တဲ့.. အေနအထား မ်ိဳး ျဖစ္ ေပ လိမ့္ မယ္။ ဒါေပမဲ့..သူတိုု႕  ရဲ႕ ေသြးျပန္ေၾကာ ေတြ ထဲမွာ.. စီးဆင္း ေန တဲ့.. အမ်ိဳး အမည္ တိတိ ပပ မခြဲ ျခား နိုုင္ တဲ့.. ခံစားခ်က္ တခုုက.. အေၾကာင္း တိုုက္ ဆိုုင္ တိုုင္း..ျဖန္းကနဲ ဆိုု သလိုု မ်ိဳး .. ရွိန္းကနဲ ဆိုု.သလိုု မ်ိဳး ... ေပၚေပၚ လာ တတ္ တာ မ်ိဳး ..ၾကံဳဖူး ၾက မွာပါ..။

သိပ္ခင္ ရ တဲ့.. သူငယ္ခ်င္း တေယာက္ ကေတာ့..သၾကၤန္ပြဲ ေတြ ေရာက္တုုိုုင္း.. သၾကၤန္ ဒိုုးသံ ေတြ..သၾကၤန္ အက ေတြ ျမင္ရ ၾကားရ တိုုင္း... သူ႕ရင္ ထဲ မွာ.. အမ်ိဳး အမည္ မေျပာ ျပ တတ္ တဲ့.. ခံစားမူ တခုု ရ တယ္တဲ့.. ။ သူက  ၾကိဳးစား ျပီး ေတာ့.. အမ်ိဳးအစား သတ္မွတ္ ေပး ရွာ တယ္.. ၀မ္းသာ ၀မ္းနည္း .. ၾကီး ဟယ္.. တဲ့...။ ၀မ္းသာ တာ ဟုုတ္ပါျပီ ေလ.. ။ ၀မ္းနည္း တာက.. ဘာလိုု႕ လဲ လိုု႕.. ကိုုယ္လည္း ကူျပီး ေတာ့..စဥ္းစား ၾကည့္ ေပး ေသး တယ္။ 

သူငယ္ခ်င္း က  .. ဗမာ လူမ်ိဳးေတြ..အေန မ်ား တဲ့.. နိုုင္ငံ တခုုက.. ဗမာ ေက်ာင္းသား ေတြ အတက္ မ်ား တဲ့.. ေက်ာင္းၾကီး တခုု မွာ..ဆရာမ ဆိုု ေတာ့.. ဗမာ နွစ္ကူး သၾကၤန္ တိုုင္း ... ဗမာေက်ာင္းသား ေတြ ရဲ႕.. အေ၀းေရာက္ သၾကၤန္ ကပြဲ ေတြကိုု.. ကူညီ ပံ့ပိုုး ေပး ေန တဲ့  သူ ..။ တခါ တေလ.. သူ စာသင္ ေန တဲ့.. စာသင္ ခန္း ထဲမွာ  ..   တျခား ေက်ာင္းသား ေတြ ၾကားထဲ .ဗမာ ကေလး ေတြ  ကိုု ျမင္တိုုင္း..သူ႕ စိတ္ထဲ မွာ.. မခ်င့္မရဲ ျဖစ္ရ သ တဲ့...။  ခုု ေနသာ..ဒီ ေက်ာင္းၾကီး .. ဒီ သီေရတာ ၾကီး.. ဒီ ပရိုုဂ်က္တာ ၾကီး ..  ဒီ  သင္ၾကားနည္း ေတြ နဲ႕..   ဗမာ နိုုင္ငံ ၾကီး ထဲ မွာ.. အားလံုုးပဲ..ဗမာ ေက်ာင္းသား ေလး ေတြ ျဖစ္ လိုုက္ ပါေတာ့... ဆိုု ျပီး ေတာ့ ေပါ့..။

တေလာက.. ေဒၚစုု လြတ္လာ ေတာ့.. အြန္လိုုင္း မွာ ဗမာ သတင္း ေတြ အတူ နားေထာင္ ရင္း..သူ နဲ႕ စကားေတြ ေျပာ ျဖစ္တယ္..။

“ က်ဳပ္ေတာ့.. ဘ၀ ကိုု ကိုုယ့္ကိုု လိုုအပ္ တဲ့ အရပ္မွာ..ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း နဲ႕.. အက်ိဳးရွိရွိ ကုုန္ဆံုုး ခ်င္တယ္.. တခ်ိန္ မွာေတာ့.. ဗမာျပည္ ျပန္ မယ္ လိုု႕.. ဆံုုးျဖတ္ ထား တယ္....ရွင္ေကာ..”  လိုု႕  .. သူက.. သူရဲေကာင္း ေသေဖာ္ ညွိ လာ ပါ ေရာ လား..။   သူ က.. အတည္ ၾကီး ေမးလာ ေတာ့.. ကိုုယ္ လည္း.. .
“ အင္း ” .. နဲ႕ ..“ အဲ ” ထဲ က ကိုု ထြက္ မရ ေတာ့  ဘူး  ။ စကား လမ္း ေၾကာင္း လႊဲ ရင္း..  “ အင္..ရွင္ က.. အဲဒီေလာက္ အဆင္ေျပ တဲ့ အလုုပ္ နဲ႕ ဘ၀ၾကီးကိုု..တကယ္ စြန္႕ နိုုင္ မွာ လား”    လိုု႕... သူ႕ ကိုု ေတာင္ ကဖ်က္ ယဖ်က္ လုုပ္ လိုုက္ ေသးတယ္ ။ သူက.. သူ႕ အလုုပ္ မွာ.. နွစ္ရွည္ ၀န္ထမ္း ဆုု ေတြ ဘာေတြ ေတာင္ ရ ထားျပီးသား...ေလ..။

သူနဲ႕ ကိုုယ္ က.. အေနအထိုုင္..စရိုုက္ ျခင္း သိပ္ မတူ ၾက ေပမဲ့.. ဘာသြား တူ သလည္း ဆိုုရင္.. ဗမာ၀တ္စံုု ၾကိဳက္တာ.. ခ်ည္ထည္ လံုုျခည္ ေလး ေတြ စုု တာ..မွာ သြားတူ တယ္။ သူ ရန္ကုုန္ ျပန္ရင္.. ကိုုယ့္ အတြက္ ခ်ည္ထည္ တခုုခုု ပါလာ တတ္ျပီး.. ကိုုယ္ က လည္း.. သူ႕ အတြက္ အသံုုး၀င္ မဲ့..ပုု၀ါ ေလး ေတြ ..အျပန္ အလွန္ ၀ယ္ေပး ေလ့ ရွိ တယ္။ သူက.. ဆရာမ ၾကီး ဆိုုေတာ့.. ပြဲေတြ လမ္းေတြ..အျမဲ တက္ရ တယ္ ေလ..။ ကိုုယ္ ကေတာ့.. လံုုျခည္ ေတြ ကိုု စုုသာ သိမ္းထား တယ္.. ၀တ္စရာ အခန္းက.. သိပ္ မရွိ ပါဘူး။ 

တ နိုုင္ငံ စီ  ေရာက္ ေန ၾက တဲ့..သူငယ္ခ်င္း နွစ္ေယာက္..တခ်ိဳ႕ ည ေတြ ဆိုု.. ကြန္ျပဴတာ နား ကပ္ျပီး.. ဘဘဦး၀င္းတင္ အေၾကာင္း ေျပာ .. ေဒၚစုု သတင္း ေတြ.. ၾကည့္... ေန႕ ခ်င္း တက္လာ တတ္ တဲ့.. ေဒၚစုု ပံုု အသစ္ က ေလး ေတြ.. သူ႕မျမင္ မွာ စိုုးတာ..ကိုုယ္ က ပိုု႕..     သူ ရတာ..ကိုုယ့္ ကိုု ေပး ၾကည့္ ၾက နဲ႕ ..  တကယ့္ ရင္ဘတ္ မိတ္ေဆြ ဆိုုတာ.. ဒါပါပဲ ..။  တခါ တေလ ဆိုု.. “ ေဒၚစုု ဒီေန႕ ၀တ္တဲ့ လံုုခ်ည္ ေလး က.. လွ လိုုက္တာ.. ”  “ ဒီတခါ..လက္ဖ်ားေလး မွာ..ပန္းေဖာက္ လိုု႕..”    ဆိုု တာမ်ိဳး..

“ လက္ကိုုင္ အိတ္ ကေလး ေတြက.. အင္းေလး ခ်ဳပ္  ေလး ေတြ ထင္တယ္ ေနာ္.. ” ဆိုု ျပီး.. မိန္းကေလး ေတြ ပီပီ.. မိန္မ ေရးရာ ေတြ ကိုု လည္း...စပ္စပ္စုုစုု ေပါ့..။ 

“ အင္း..ငါ လည္း.. ကတၱီပါ ပံုုေတာ္ ဖိနပ္ ကေလး ေတြ စီး.. ဗမာ ၀တ္စံုု လွလွ ဆန္းဆန္း ေလး ေတြ.. ၀တ္ျပီး.. သြားလာ  လုုပ္ကိုုင္ ရ တဲ့..ဘ၀ မ်ိဳး ေလး ကိုု.. လိုုခ်င္ တယ္ ဟယ္.. ” လိုု႕  ကိုုယ္ က  ဆိုုေတာ့.. 
“ ေၾသာ.. ရွင္ က..တိုုင္းျပည္ အတြက္ အလုုပ္ လုုပ္ ဖိုု႕..ျပန္ခ်င္တာ မဟုုတ္ဘူးေပါ့...  ရွိဳးလုုပ္ခ်င္ လိုု႕ ျပန္ခ်င္ တာေပါ့.. ေတာ္ေတာ္ ဟုုတ္ တဲ့.. မိန္းမ ” လိုု႕  .. နွစ္ေယာက္ သား... ရီ ရင္း.. ေမာရင္း..... နဲ႕ ပဲ.. စကား လက္စ ေတြ သပ္  ျဖစ္ ၾက ျပန္ ေရာ..။

ခုု တေလာ..ကိုုယ္လည္း.. ဘာ ျဖစ္ ေန တယ္ ရယ္ မသိ..။ ေရခ်ိဳးျပီး..သနပ္ခါး ေလး လိမ္းလိုုက္ ရ တာ ေလး က..အစ ... စိတ္ထဲ..လိွဳက္ကနဲ.. ျဖစ္- ျဖစ္ ေန တယ္ ။  ပူအိုုက္ စြတ္စိုု တဲ့.. ျမန္မာ ျပည္က.. ရာသီ ဥတုု ေလး မွာ.. ေရ ေအးေအး ေလး ကိုု..အားရ ပါးရ ခ်ိဳးျပီး..သနပ္ခါး ေရ က်ဲ ေလး ပါးကြက္ ကြက္ ထား ရ တဲ့.. ေအးျမ မူ ေလး ကိုု.. အရမ္း သတိ ရ ေန မိ တယ္။  ဒီ မွာက.. ေလထဲ မွာ.. စိုုထိုုင္းဆ  သိပ္ နည္းပါး ေတာ့.. အသားေတြ  တင္းက်ပ္ ျပီး..ေျခာက္ေတာက္ ေတာက္ ၾကီး ရယ္..။ အလွဆီ ေတြ သာ မ်ိဳးစံုု ..တံဆိပ္စံုု ေျပာင္းသံုုး .. ေန ရ ေတာ့ တာ ေလ..။ ခုု တေလာ မွ.. ေနြရာသီ ..ပူလြန္း လွ သမိုု႕.. သိမ္းထား တဲ့ ေက်ာက္ျပင္ ကေလး ထုုတ္ျပီး..သနပ္ခါး ျပန္လိမ္း ျဖစ္ ေန သည္..။ 

ၾသစေၾတလ် ရဲ႕ ဒီဇင္ဘာ နွစ္ကူး ကာ လ ကေတာ့.. တျခား ကမၻာ အျခမ္း နဲ႕ဆန္က်င္စြာ.. ပူေႏြး ေျခာက္ေသြ႕ လြန္း လွ သည္။ တီဗီြ ေရွ႕ မွာ ထိုုင္ရင္း.. ..ကမၻာေက်ာ္ ဆစ္ဒနီ တံတာ ၾကီး ရဲ႕  နွစ္ကူးပြဲ..မီး ရွဴး မီးပန္း ေတြ ေအာက္ မွာ  .. ေပ်ာ္ျမဴး က ခုုန္ ေန ၾက တဲ့ သူ ေတြ ကိုု.. ၾကည့္ ေန ေပ မဲ့လည္း.. အဲဒီ အေပ်ာ္ေတြ..ကိုုယ့္ဆီ မကူးစက္ လာတာ.. ဘာ ေၾကာင့္ လည္း လုုိ႕.. ထပ္ျပန္ တလဲ လဲ ေတြး ေနမိ ျပန္  တယ္။    ကဲ..ေပ်ာ္လိုု႕ မရရင္.. အတင္းေပ်ာ္ၾကည့္ စရာ လည္း မလိုု ဘူး ေလ လိုု႕..  ကိုုယ့္ဖာ ကိုုယ္ နွစ္သိမ့္ ရင္း.. ေနာက္ဆံုုး ေတာ့.. ကြန္ျပဴတာ နား ပဲ ေရာက္သြား ေတာ့ တယ္။ 

နွစ္သစ္ အခါ သမယ မွာ.. အမိ ျမန္မာျပည္ ၾကီး ထဲ ..ဘာေတြ မ်ား .. လုုပ္ ၾက.. ကိုုင္ ၾက သလည္း.. ဆိုုတာ ပဲ.. ၾကည့္ ေတာ့ မည္။ ဗမာ သတင္း ေတြ ထဲ.. အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ရံုုး မွာ က်င္းပ တဲ့.. နွစ္ကူး အထိမ္းအမွတ္..လြတ္လပ္ေရး ေန႕  ေစ်းေရာင္း ပြဲ ေတာ္ ဓါတ္ပံုု ေတြ မွာ.. ေဒၚ စုု နဲ႕  အတူ.. ေပ်ာ္ရႊင္ တက္ၾကြ ေနတဲ့..လူ ၾကီး လူငယ္ လူရြယ္ စံုု ကိုု ေတြ႕ ရ သည္။ အဲဒီ က.. ရ တဲ့ ေငြ ေတြ နဲ႕..နိုုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ေတြ ကိုု ေထာက္ပံ့ ၾက မည္ တဲ့..။ အားရ ေက်နပ္ စရာ..။  ဗမာျပည္ ၾကီးကိုု.. သူ႕ စိတ္ ထဲ မွာ..အျမဲ သယ္ပိုုး  ထား ခဲ့ တဲ့..  ေဒၚစုု တေယာက္.. ခုု ေတာ့ လည္း . .ဗမာျပည္ ၾကီး ထဲ .. တကယ္ ကိုု ျပန္ေရာက္ လိုု႕.. ဗမာ ျပည္သား စစ္စစ္ ၾကီး ကိုု ျဖစ္ လိုု႕...ေန ေပ ျပီ  ။   သူမ ေရြးခ်က္ ဆံုုးျဖတ္ ခဲ့ တဲ့.. လမ္းေပၚ မွာ.. မယိမ္းမယိုုင္.. ေလ ွ်ာက္လွမ္း ေန ပံုု မ်ား..   ၾကည့္ စမ္း ပါ အံုုး..ဟိုုး လြန္ ခဲ့ တဲ့.. အႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ က.. သူမ  အသားမက် နိုုင္ ခဲ့ တဲ့..  ဖုုန္ေတြ ေခၽြးေတြ ကိုု ေတာင္ မမူ ေန ေတာ့ တဲ့ ပံုု နဲ႕ ..။

သတင္း ေတြ ျပီး ေတာ့.. အီးေမးလ္  စစ္ သည္ ။  ေန႕ တိုုင္း စစ္ တာ မိုု႕..သိပ္ မမ်ားလွ..။ ကိုုယ့္ အမ ရဲ႕ အီးေမးလ္ တေစာင္...။

ေနာက္ တေစာင္  က..မလာစဖူး အလာထူး လိုု႕.... ခ်ိဳးလင္းျပာ အမ်ိဳးသမီး မဂၢဇင္း က.. စာမူ ေတာင္းေန က်.. ဘုုတ္ဘုုတ္ ကေလး နဲ႕  စာ ပါလား။  ဘာတဲ့ လည္း.. ။ အြန္လိုုင္း ေပၚ မွာ စာေတြ ေရးသား ေန တဲ့.. ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီး တေယာက္ ရဲ႕ အသံ အျဖစ္ ..  ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ကိုု နွစ္သစ္ မွာ.. ပါးခ်င္တဲ့.. စကားပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ..ေမးခြန္း ပဲ ျဖစ္ျဖစ္.. ခပ္က်ဥ္းက်ဥ္း တခုု ေလာက္ ေရးေပး ပါ  တဲ့..။  ကဲ ကြယ္.. ေနပါ အံုုး.. ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ မွာ..ေမးခြန္း  ေမးတဲ့သူ ေတြ.. မ်ားလွ ေနပါျပီ ေကာ..။ အသံ ေတာင္ ၀င္ေနရွာ ျပီ..။  ကိုုယ္ေတြ လိုု..သာမန္ ျပည္သူ ေတြ အေနနဲ႕.. ဘာမွ ေမးစရာ လည္း မက်န္ ေတာ့သလိုု.. ဘာမွ လည္း ထူးျပီး အပိုု ေတြ.. ေလ ွ်ာက္ေျပာ စရာ အေၾကာင္း မွ မရွိ တာ ..။

ေနာက္ စာ ေတြ ကိုု သာ...ခပ္ျမန္ျမန္ ေလ ွ်ာက္ ၾကည့္ လိုုက္ သည္။ အေတာ္မ်ား မ်ားက.. face book ကေန ၀င္၀င္ လာတဲ့.. တခါတေလ..ကိုုယ္နဲ႕ မဆိုုင္ တဲ့.. စာ ေတြ..။ တန္းစီ ျပီး ဖ်က္ ျပစ္ လိုုက္ သည္။ ျပီးေတာ့..ကိုုယ့္  အမ ပိုု႕ ထား တာ ေလး ကိုု ျပန္ ၾကည့္ လိုုက္ သည္။

သူ႕ ထံုုးစံ အတိုုင္း..အေနာက္ အရႊတ္ .. စာတိုု ေလး နဲ႕..အတူ သီခ်င္း တပုုဒ္ ။   အမ လုုပ္သူက.. သူ႕ ကေလး ေတြ ကိုု.. ဗမာ သီခ်င္း ေတြ နဲ႕ အလွည့္ က် သိပ္ ဖိုု႕.. You Tube ကိုု အျမဲ ေမႊေနွာက္ ရွာတတ္ သည္..။ ကေလး ေတြ ကလည္း..ဘာမွန္း သာ နားမလည္ တာ.. ေအာင္ျခင္း ရွစ္ပါး သီခ်င္းကိုု ေတာင္ .. အရမ္း ၾကိဳက္ ၾက ဆိုု ပဲ..။ အခုု လည္း သူ ဘယ္က ရွာရွာ ေဖြေဖြ ေတြ႕ တယ္ မသိ..။ ငယ္ငယ္ က.. ေရဒီယိုု မွာ ေဘာလံုုးပြဲ ေတြ ျပီးတိုုင္း လႊင့္ ေလ့ ရွိ တဲ့.. အမာစိန္ ရဲ႕.. သီခ်င္းေလး..။ “ နင္ မေပ်ာ္ရင္.. အဲသီခ်င္း ေလး နားေထာင္ ျပီး.. ဦးေက်ာ္ရင္ ၾကီးကိုု သတိရ လိုုက္ ” တဲ့... လုုပ္ပံုု က.. ။ ဦးေက်ာ္ရင္ ၾကီး ဆိုုတာ..ငယ္ငယ္က.. ရပ္ကြက္ ထဲ...ေဘာလံုုး ရူး ရူးေနတဲ့ လူၾကီး တေယာက္..။ ေဘာလံုုးသမား ၀တ္စံုု အျမဲ ၀တ္ထားျပီး... ေဘာလံုုးကြင္း ထဲ မွာ ပဲ အိမ္လုုပ္ ေနသူ..။ 

~~~ ေဘာလံုုးပြဲ ထဲ မွာ..သိပ္ကိုု ကဲ တဲ့ သူပါရွင္..  အားရ ပါးရ.. ေအာ္လိုုက္တာ မ်ား ပင္.. ဂိုုး....

အမာစိန္ ရဲ႕  ရွတတ  စီး ထန္းထန္း အသံ ေလး ရဲ႕ ေနာက္ က.. ( ဂိုုး ) ဆိုု တဲ့ ေအာ္သံ ေတြ နဲ႕ အတူ..သူ႕ နွလံုုးသား ေတြ..အလိုုလိုု ေပါ့ပါး ျမဴးထူး လာ သည္။ ၾကီးျပင္း ခဲ့ တဲ့.. ငယ္ဘ၀ ေတြ...။ ညေနေစာင္း ေရဒီယိုု သံေလး ေတြ...။

အဲဒီ ေနာက္ ေတာ့.. you tube မွာ.. တခုု ျပီး တခုု ေပၚ လာတဲ့.. အမ်ိဳးအစား တူ ရာ..ျမန္မာ သီခ်င္း ေဟာင္း ေလး ေတြ.. တပုုဒ္ျပီး..တပုုဒ္ ။

~~~ တြန္သံ ေပး..အေ၀းအနီးေခၚ တေၾကာ္ေၾကာ္.. ခဏ နဲ႕..သူ ျပန္လာေသာ္..ဒါက..ဘာၾကက္တုုန္း ေတာ့.. ခပ္ေငါ့ေငါ့ နဲ႕ ေမးလိုုက္ ရင္ေနာ္.. ( စစ္တေကာင္း ၾကက္ ၾကီးပါ ေနာ္.. အခ်ိန္ေမး ရင္.. နွစ္ပိသာခြဲ ေလာက္ ေတာ့..ရွိ မတဲ့.. ) ေျဖပံုု ေတာ္ ~~~

၀င္ဦး..မာမာေအး.. နဲ႕ ခ်ိဳျပံဳး တိုု႕ ရဲ႕.. ခ်စ္စရာ ေပ်ာ္စရာ..ရုုပ္ရွင္ ဇတ္၀င္ သီခ်င္း ေလး..။ ငယ္ငယ္ တုုန္းက.. အရမ္းၾကိဳက္ခဲ့ တဲ့..တေက်ာ့ နွစ္ေက်ာ့ ေတးကိုုသီ ရုုပ္ရွင္ ထဲ က...။

ျပီးေတာ့..တိုုက္တိုုက္ ဆိုုင္ ဆိုုင္..  သူ႕  အာရံုုျပကြက္ ေတြ ထဲက..  ဇတ္၀င္သီခ်င္း ေလး..

~~~~ တေရြ႕ ေရြ႕ လာေခ်ျပီေလ.. ပင္လယ္ေတြ ျဖတ္သန္း..ရိုုးမ အေပၚ လႊားေက်ာ္ ကာေလ.. လူ႕ ခ်စ္မိတ္ေဆြ.. တိုု႕ ျမန္မာျပည္ မေလ..လက္ေဆာင္ပါး တဲ့.. မိုုးပုုလဲ ပန္းေတြ.. ရြာပါေစ ေလ.. ေအးေအး ခ်မ္းခ်မ္း..ရြာပါေစ...~~~~

တိမ္တမန္ သီခ်င္း ေလး က.. မုုတ္သံုု မိုုး ေပၚ မွာ အမွီျပဳ ေန တဲ့.. ျမန္မာျပည္ ေလး ဆီ.. လြမ္းစရာ ေကာင္းလွ စြာ..ဆြဲ ေခၚ သြား ေန ေတာ့ သည္။ သူ႕ ေသြးေၾကာ ေတြ.. ရွိန္းဖိန္း လာ သည္။  ေျပာရင္း ဆိုုရင္း.. အမ်ိဳး အမည္ မေဖာ္ျပ နိုုင္တဲ့..စိတ္ခံစား မူ တခုု.. သူ႕ နွလံုုးသား မွာ...တျဖတ္ျဖတ္ ေျပး လာ ေန သည္။ ၾကည္နူးလိုုက္.. ၀မ္းေျမာက္ လိုုက္.. လြမ္းဆြတ္ လိုုက္.. နဲ႕  လွိဳင္းေတြ .. တလိမ့္ လိမ့္ ..လူး ေန သလိုု .. ။ 

ဂီ တ က.. လူေတြကိုု.. ျပဳစား နိုုင္ တယ္ ဆိုုတာ.. တကယ္ ပါပဲ..။

ၾကည့္စမ္း.. ျပီးေတာ့.. အသိ  တခုု..။
ဂီတ နဲ႕  ယွဥ္ျပီး  ရ တဲ့.. အေျဖ တခုု..။

သူ႕ ကိုု ဘယ္ေနရာ ၾကီးက..ပိုုင္ဆိုုင္ ထား ျပီး ေတာ့.. သူ႕ နွလံုုးသား အာရံုု ေတြ.. ဘယ္အရပ္ မွာ..၀ဲလည္ ေပ်ာ္ပါး ေန ၾက သလည္း ဆိုုတာ...။ ျပီးေတာ့..သူတိုု႕  ေတြ.. ဘာလုုပ္သင့္ သလည္း ဆိုုတာ..။

သူ႕ လက္ ေခ်ာင္း ေတြ  .. ကြန္ျပဴတာ ခလုုတ္ ေတြ ေပၚ အလိုုလိုု ေရာက္ သြား ရင္း .... ေျဖးေျဖး ခ်င္း.. ေရြ႕ လ်ား သြား သည္။ 

ခ်ိဳးလင္းျပာ မဂၢဇင္း ကိုု.. ေပး ဖိုု႕..   စကား ေလး ေတြ..... ကြန္ျပဴတာ မ်က္နွာျပင္ မွာ..တလံုုး ခ်င္း ေပၚ လာ ေန သည္။

ေဒၚစု ဟာ..က်မ တို႕ ေတြ အားလံုး အတြက္.. သက္ရွိ အဘိဓမၼာ..က်မ္းစာအုပ္ တအုပ္ ျဖစ္လာခဲ့ ပါ ျပီ။
သူမ ရဲ႕ ဘ၀ ထဲ မွာ.. လူတိုင္း ရဲ႕ ဘ၀ ေတြ ကို..ရွာ  ေတြ႕ ေန ရ တယ္။
ဆံုးရွံဳးမူ ေတြ အတြက္.. ၾကံ႕ၾကံ႕ ခံ နိုင္ဖို႕.. ခြန္အားေတြ ေပး တယ္။
အထီးက်န္ တိတ္ဆိတ္ မူ ေတြ အတြက္.. ေျဖသိမ့္ နိုင္ လာ တယ္။
ခက္ခဲ ၾကမ္းတမ္း မူ ေတြ ၾကားထဲ မွာ..ေမွ်ာ္လင့္ျခင္း ကို ေဖာ္ျပတယ္။   
တရား မွ်တ မွန္ကန္ ျခင္း ဟာ.. တကယ္ ရွိ တယ္ ဆိုတာ ... ယံုၾကည္ သက္၀င္ လာခဲ့ ရတယ္။
ခ်စ္ျခင္း မုန္းျခင္း အားလံုး ရဲ႕ အထက္ မွာ.. ေမတၱာ နဲ႕ ရႊင္လန္း ျခင္း ကို ရွာေတြ႕ ေစ တယ္။
 
အထူးသျဖင့္.. က်မ တို႕လို .. ျပည္ပ ေရာက္ ျမန္မာ လူရြယ္ ေတြ အတြက္.. တခ်ိန္မွာ..ငါတို႕ တိုင္းျပည္ ကို ျပန္လည္ လုပ္ေကၽြး ၾက မယ္ ဆိုတဲ့.. တြန္းအား ေတြ ျဖစ္လာ ေစ တာ ကေတာ့.. အားလံုး အတြက္..၀မ္းေျမာက္ စရာ သတင္းေကာင္း ပါပဲ.....
 
 
စာ ကိုု အဆံုုးသပ္ လိုုက္ ရင္း.. ကိုုယ့္ လက္ေခ်ာင္း ေတြ ကိုု...ျပန္ျပီး ေငး စိုုက္ ၾကည့္ ေန မိ သည္။

 

Ref:  
Interview with  professor Michael Aung Thwin

၂၀၀၉  နွစ္သစ္ တုုန္းက.. ေရးခဲ့တဲ့..  ဆယ္လမြန္ငါး တိုု႕ အျပန္ 

◦

sense of belonging